Ray Bradbury là ai: thân thế & sự nghiệp
16/05/2023Ray Bradbury (22/08/1920 – 05/06/2012), tên đầy đủ là Ray Douglas Bradbury, là một tác giả kiêm nhà biên kịch người Mỹ. Ông nổi tiếng nhất với tiểu thuyết Dystopia 451 độ F (1953), và các tuyển tập truyện ngắn khoa học viễn tưởng, kinh dị The Martian Chronicles (1950) và The Illustrated Man (1951). Năm 2012, lúc ông qua đời, tờ New York Times đã nhận định Bradbury là người có công lớn nhất trong việc đưa khoa học viễn tưởng hiện đại gia nhập dòng văn chương chính thống.
Thân thế của Ray Bradbury
Tuổi thơ & thời niên thiếu
Bradbury sinh ngày 22/08/1920 tại Waukegan, Illinois. Hồi nhỏ ông sống cùng một gia đình lớn và thường được cô đọc truyện ngắn cho nghe — giai đoạn tuổi thơ này về sau trở thành nền móng cho các câu chuyện của ông. Trong các tác phẩm của Bradbury, Waukegan thập niên 1920 trở thành thị trấn hư cấu "Green Town", Illinois.
Gia đình Bradbury chuyển đến Los Angeles năm 1934. Lúc đó nhà ông chỉ có 40 đô la và phải chật vật sinh sống cho đến khi bố ông kiếm được việc mới tại một công ty truyền hình cáp.
Bradbury theo học trường Trung học Phổ thông Los Angeles và hoạt động rất tích cực trong câu lạc bộ kịch. Ông thường trượt patanh qua khu Hollywood với hi vọng gặp được người nổi tiếng. Năm 14 tuổi, lần đầu tiên Bradbury kiếm được tiền nhờ viết lách là khi bán lại quyền sử dụng một câu đùa cho George Burns, một ngôi sao đài phát thanh thời đó.
Quãng đời trưởng thành
Bradbury cả đời không bao giờ thi lấy bằng lái xe, chỉ đi phương tiện công cộng hoặc xe đạp. Ông sống ở nhà bố mẹ đến năm 27 tuổi, rồi kết hôn với Marguerite McClure vào năm 1947. Họ có bốn cô con gái: Susan, Ramona, Bettina và Alexandra. Maggie là người phụ nữ duy nhất Bradbury từng hẹn hò trong đời.
Bradbury là bạn thân của họa sĩ Charles Addams — người đã vẽ minh họa cho các câu chuyện về gia đình Elliotts của ông. Hai người từng có kế hoạch làm những dự án lớn hơn cùng nhau, nhưng không đi đến đâu.
Ông còn là bạn thân với họa sĩ hoạt hình Ray Harryhausen, người làm phù rể trong đám cưới của Bradbury. Hai người gặp nhau lần đầu năm 18 tuổi, cùng chung niềm đam mê khoa học viễn tưởng, phim King Kong và The Fountainhead. Sau lần gặp gỡ đầu tiên đó, họ duy trì gặp nhau ít nhất một lần mỗi tháng, suốt 70 năm liền.
Năm 1999, Bradbury bị đột quỵ khiến việc đi lại trở nên khó khăn. Dù vậy ông vẫn tiếp tục viết — chỉ một tuần trước khi mất, ông còn viết một bài cho tạp chí New Yorker kể về cảm hứng viết lách của mình. Bradbury vẫn thường xuyên xuất hiện tại các hội nghị khoa học viễn tưởng cho đến tận năm 2009.
Qua đời
Bradbury mất tại Los Angeles, California, ngày 05/06/2012, hưởng thọ 91 tuổi, sau một thời gian nằm bệnh nặng. Ông được an táng tại Nghĩa trang Công viên Tưởng niệm Làng Westwood, Los Angeles, với bia mộ khắc dòng chữ "Tác giả của 451 độ F".
Sự nghiệp của Ray Bradbury
Do thị lực yếu, Bradbury không bị gọi nhập ngũ trong Thế Chiến II, nhờ đó có thời gian tập trung viết lách. Được truyền cảm hứng từ những người hùng khoa học viễn tưởng như Flash Gordon và Buck Rogers, Bradbury bắt đầu đăng truyện ngắn khoa học viễn tưởng trên nhiều tạp chí từ năm 1938. Tác phẩm đầu tiên được xuất bản của ông là "Hollerbochen's Dilemma", đăng trên tạp chí Imagination! số tháng 01/1938 do Forrest J. Ackerman biên tập. Tháng 07/1939, Ackerman tài trợ cho Bradbury lên New York dự Hội nghị Khoa học Viễn tưởng Thế giới Lần thứ nhất, đồng thời tài trợ cho tạp chí tự xuất bản mang tên Futuria Fantasia của ông. Giai đoạn 1940-1947, ông còn viết bài cho tạp chí điện ảnh Script của Rob Wagner.
Năm 1939, Bradbury viết kịch bản và tham gia đóng một vài vở kịch — nhưng chất lượng tệ đến mức ông bỏ viết kịch suốt hai năm sau đó. Tác phẩm đầu tiên mang lại nhuận bút cho ông, "Pendulum", được đăng trên tạp chí Super Science Stories vào tháng 11/1941, mang về cho ông 15 đô la. Năm 24 tuổi, Bradbury chính thức trở thành nhà văn toàn thời gian. Tuyển tập truyện ngắn đầu tay của ông, Dark Carnival, được Arkham House xuất bản năm 1947.
Sau khi bị tạp chí Weird Tales từ chối bản thảo truyện "Homecoming", Bradbury gửi sang tạp chí Mademoiselle. Bản thảo ban đầu bị xếp vào chồng không xuất bản, cho đến khi một trợ lý biên tập tên Truman Capote phát hiện ra và giúp truyện được đăng. "Homecoming" sau đó thắng giải O. Henry năm 1947 cho tác phẩm hay nhất.
Tại thư viện Powell của UCLA, trong một phòng cho thuê máy đánh chữ, Bradbury viết nên bản thảo đầu tiên dài khoảng 25.000 từ mang tên The Fireman — câu chuyện về một tương lai nơi sách vở bị đốt sạch. Về sau ông mở rộng bản thảo lên 50.000 từ và xuất bản dưới tên gọi 451 độ F.
Ảnh hưởng
Từ nhỏ Bradbury đã đọc và viết rất nhiều. Ông bắt đầu viết truyện từ năm 11 tuổi (1931), giữa cuộc Đại khủng hoảng — có lúc phải viết trên giấy gói thịt vì thiếu giấy.
Giai đoạn này ông thường dành thời gian ở thư viện Carnegie tại Waukegan, đọc các tác giả như H. G. Wells, Jules Verne, và Edgar Allan Poe. Năm 12 tuổi, ông bắt đầu viết truyện kinh dị theo phong cách Poe cho đến khoảng năm 18 tuổi. Ông còn yêu thích Edgar Rice Burroughs, tác giả Tarzan of the Apes, đặc biệt là series John Carter of Mars. Cuốn Warlord of Mars gây ấn tượng mạnh đến mức năm 12 tuổi ông tự viết một phần hai cho câu chuyện. Bradbury còn thường nghe chương trình phát thanh Chandu the Magician, và mỗi tối sau khi chương trình kết thúc, ông lại ngồi viết lại toàn bộ kịch bản từ trí nhớ.
Thời gian ở Beverly Hills, ông thường đến thăm người thầy đồng thời là bạn của mình — nhà văn khoa học viễn tưởng Bob Olsen — để chia sẻ ý tưởng và giữ liên lạc. Năm 17 tuổi, Bradbury bắt đầu đọc tạp chí Astounding Science Fiction, và đọc gần như toàn bộ tác phẩm của Robert A. Heinlein, Arthur C. Clarke, Theodore Sturgeon và A. E. van Vogt. Bradbury từng nói H. G. Wells và Jules Verne là hai tác giả khoa học viễn tưởng ảnh hưởng lớn nhất đến ông. Ông cũng thừa nhận đã ngừng đọc khoa học viễn tưởng sau tuổi 20 để chuyển sang các dòng văn học khác, trong đó có Alexander Pope và John Donne.