[REVIEW] Tiểu thuyết Người về từ Sao Hỏa (The Martian) – Andy Weir

Ngày: 29/04/2018 lúc 17:33PM

Người về từ Sao Hỏa, tức The Martian, là một trong những tiểu thuyết khoa học viễn tưởng nổi bật nhất thời gian vừa qua, đồng thời cũng là một trong những cuốn thuộc thể loại Hard Sci Fi, một thể loại rất ít khi được đem dịch và xuất bản ở Việt Nam. Vậy quyển này thực chất có đúng với những gì người ta vẫn hay ca ngợi không? Cùng đọc review với Bookism bọn mình nhé.

Thông tin chung:

  • Tên gốc: The Martian
  • Tác giả: Andy Weir
  • Số trang: 412

Review:

Người về từ Sao Hỏa

Người về từ Sao Hỏa kể về Mark Watney, một phi hành gia trên Sao Hỏa. Trong một trận bão, đồng đội để lạc mất anh. Vì tưởng anh đã chết, họ rời đi mà không có anh. Bất ngờ thay, Watney vẫn xoay xở sống sót được sau trận bão đó. Vấn đề là bây giờ anh không còn tàu để mà về nữa. Phải rất lâu sau mới có chuyến tàu khác lên đây, trong khi anh thì không có cách nào liên hệ với Trái Đất hay con tàu vừa rời đi, không có nhu yếu phẩm, và nguồn ôxi thì đang cạn dần. Truyện xoay quanh hành trình sinh tồn của Watney và những nỗ lực của NASA trong việc đưa anh về lại Trái Đất.

Người về từ Sao Hỏa tự đặt ra cho mình hai mục tiêu:

  • Đặt ra câu hỏi: nếu có người mắc kẹt trên Sao Hỏa, liệu chúng ta có đưa anh ta quay về Trái Đất an toàn được không?
  • Trả lời câu hỏi ấy theo một cách vừa thú vị, vừa dựa trên cơ sở khoa học thực tế.

Ngay từ trang đầu tiên, tác phẩm đã đưa ra luôn câu hỏi trọng tâm của mình, và xây dựng bối cảnh nền đầy chóng vánh. Chúng ta lập tức được biết Mark Watney là một trong 6 nhà du hành tham gia nhiệm vụ vào không gian Ares 3 và là người duy nhất mắc kẹt trên Hành tinh Đỏ ấy. Sau đó thì tác phẩm bám theo mô hình kể truyện ba phần truyền thống: 1) cho nhân vật chính mắc kẹt trên một cái cây, 2) quăng đá lia lịa vào người anh ta, 3) đỡ anh ta xuống.

So sánh như thế là có lý do cả, bởi lẽ Watney bên cạnh là phi hành gia thì còn là một nhà thực vật học nữa. Anh ta đồng thời cũng là một kỹ sư cơ khí. Tại sao Watney lại là một nhà thực vật học và một kỹ sư cơ khí thế nhỉ? Bởi vì mọi thành viên thuộc phi hành đoàn Ares 3 đều là chuyên gia trong hai lĩnh vực khoa học, và lĩnh vực chuyên môn của anh là hai thứ đó. Và hai kỹ năng ấy kết hợp lại, trở thành thứ duy nhất giúp anh sinh tồn được trên Sao Hỏa.

Vì đã đề ra mục tiêu thứ hai là trả lời câu hỏi trọng tâm theo một cách có cơ sở khoa học, Người về từ Sao Hỏa bám rất sát những định luật vật lý và công nghệ khoa học của thời hiện tại. Bởi thế nên Watney phải xoay xở rất khó khăn. Anh phải tìm cách kiếm cho đủ nước và thức ăn để sống sót, trên một nơi thiếu hụt nghiêm trọng cả hai thứ ấy, và đó mới chỉ là khởi đầu mà thôi. Nếu muốn quay về Trái Đất, anh sẽ còn phải làm rất nhiều thứ khác nữa chứ không chỉ đơn thuần ngày ngày chăm mớ khoai tây và chờ người ở NASA đến đón.

Phần lớn câu chuyện diễn ra trên bề mặt hành tinh Sao Hỏa, kể lại thông qua những mẩu nhật ký của Watney. Càng đọc bạn sẽ càng nhận thấy là quyển truyện này mang tính hết sức tích cực và chắc chắn sẽ không có chuyện tác giả để cho nhân vật của mình trở thành người đầu tiên bỏ mạng trên Sao Hỏa, thế nên cái kết cũng khá dễ đoán và những thách thức Watney gặp phải cũng mất đi phần nào cái sự kịch tính. Nhưng nói như vậy không có nghĩa là nó làm tác phẩm trở nên nhạt. Bây giờ thay vì mất công lo lắng về việc liệu Mark có sống sót được khi bị các thảm họa tới tấp dồn lên đầu không, ta sẽ có thể thoải mái ngồi theo dõi cách anh ta xử lý các vấn đề. Và đó mới là cái hay của câu chuyện.

Các thảm họa mà Watney gặp phải cũng như các thí nghiệm khoa học mà Weir đưa ra đều hấp dẫn không thể nào tả nổi. Mọi thách thức mà Watney phải đương đầu cũng như các giải pháp anh nghĩ ra đều kỳ tài, hấp dẫn, mà lại đầy tính chính xác và khả thi. Andy Weir không bị quá sa đà vào những thứ râu ria bên ngoài. Ông không cố tỏ ra đây là một tác phẩm sâu sắc, có ý nghĩa nhân văn to tát, có ẩn ý văn học gì hết. Nếu vào tay tác giả khác thì có khi chúng ta sẽ có những đoạn rườm rà về những câu hỏi như bị bỏ rơi tức là sao, ý nghĩa cuộc sống là gì,… Nhưng ở đây thì không. Người về từ Sao Hỏa chỉ tập trung đúng vào những thứ thú vị nhất: hành trình sinh tồn dựa trên khoa học. Và chính điều đó đã giúp tác phẩm trở nên hết sức độc đáo.

Tuy nhiên, việc tập trung quá nhiều vào khoa học cũng có một điểm bất lợi, đó là khiến cho các nhân vật trong truyện trở nên thiếu chiều sâu. Lấy ví dụ như Watney chẳng hạn. Anh ta là một nhân vật rất dễ hình dung, rất dễ gần, nhưng không hiểu sao vẫn có cái gì đó khó mà thấu cảm được. Cái ý chí sinh tồn phi thường của anh ta gần như không được đả động đến, không có lý do tồn tại nào hết. Bọn mình có cảm tưởng nguyên nhân duy nhất anh ta muốn sinh tồn đến vậy là bởi vì Weir muốn anh ta làm như thế. Watney không có ham muốn cá nhân, không có động lực gì riêng cả, và nó khiến anh trở thành như một pho tượng, có một nhiệm vụ duy nhất là đẩy câu chuyện đi từ vấn đề này sang vấn đề khác. Buồn cười thay quyển truyện chủ yếu diễn ra trong đầu Watney, nhưng chẳng bao giờ chúng ta thực sự cảm thấy gần gũi với anh ta cả.

Watney không phải là nhân vật duy nhất trong Người về từ Sao Hỏa. Trong này còn cả một dàn các nhân vật phụ nữa, bao gồm những nhân viên ở NASA và các thành viên khác của nhiệm vụ Ares 3, và Andy Weir dành thời gian phát triển họ một cách rất không đồng đều. Kết quả là chúng ta có một mớ hổ lốn các nhân vật, người thì được đào sâu một cách hơi quá mức cần thiết, người thì như kiểu con ghẻ, không thấy được động chạm đến mấy

Nói tóm lại, Người về từ Sao Hỏa là một cuốn sách khoa học viễn tưởng hết sức thú vị. Nó ca ngợi khoa học mà không lạm dụng khoa học, cắt bỏ mọi thứ thừa thãi. Nếu có thể bỏ qua phần phát triển nhân vật, bạn chắc chắn sẽ rất ưng cuốn này.


Nếu yêu thích thể loại Sci Fi như tác phẩm này, chắc chắn bạn sẽ rất ưng bộ combo truyện viễn tưởng siêu hot của Bookism bọn mình.

Tìm hiểu thêm tại đây nhé 


Nguyễn Long