(0)

Từ Elon Musk với Hitchhiker’s Guide cho đến Mark Zuckerberg với sử thi Hy Lạp: văn học Sci Fi và Fantasy đã ảnh hưởng đến công nghệ như thế nào

Vâng, xét về mặt công nghệ, thực tại thường phải chạy theo đuôi truyện giả tưởng. Vậy nên chẳng lạ gì khi có những con người đã giúp công nghệ có những bước tiến dài nhất trong nhiều thập kỷ qua nói rằng văn học là nguồn cảm hứng lớn nhất của họ. Dưới đây là một số cuốn sách đã giúp thổi bùng ngọn lửa óc tưởng tượng của những nhà phát minh vĩ đại nhất của chúng ta và tiếp thêm nhiên liệu cho hoài bão thay đổi thế giới của họ.

1) Dial F For Frankenstein

Ảnh: Goodreads

Người đã phát minh ra Internet Tim Berners-Lee lấy cảm hứng từ nhà văn khoa học viễn tưởng (Sci Fi/SF) Arthur C. Clarke, người đã có câu trích dẫn nổi tiếng “Bất cứ thứ công nghệ nào đủ tân tiến cũng sẽ không khác gì ma thuật” và mô tả về vệ tinh chi tiết đến độ ông đủ sức đăng ký bản quyền ý tưởng đó từ trước khi nó thành hiện thực 20 năm. Câu chuyện Dial F For Frankenstein của Clarke lấy bối cảnh 1975, miêu tả một hệ thống điện thoại trao đổi với số lượng công tắc tương đương lượng nơ-ron trong não người.

2) Aeneis

Ảnh: Goodreads

Ông chủ Facebook Mark Zuckerberg đọc rất nhiều sách—năm 2015, anh thậm chí còn hai tuần đọc được một quyển sách mặc dù lịch hết sức kín. Nhưng sách anh chọn có thể sẽ khiến một số người nhướn mày: Aeneis do Virgil viết. Nó kể về hành trình của Aeneas sau khi thoát khỏi mớ hoang tàn của thành Troy để xây một thành phố “trường tồn và vĩ đại vô biên.” Có thể nói ham muốn xây dựng đế chế riêng của anh có nguồn gốc từ niềm yêu thích các tác phẩm kinh điển thời La Mã cổ đại.

3) Snow Crash

Ảnh: Goodreads

Đồng sáng lập Google Sergey Brin đã nói Snow Crash của Neal Stephenson là một trong những tiểu thuyết ông thích nhất, và nhiều nhà phát minh trong giới công nghệ cũng nói nó đã trực tiếp giúp Google Earth được chế tạo. Ông không phải là người duy nhất đã được truyền cảm hứng bởi cuốn tiểu thuyết năm 1992 cùng bản mô tả về mạng xã hội online cùng thế giới ảo của nó: Philip Rosedale, người đã làm nên game Second Life, cũng là fan của nó, và những người chơi thường xuyên sử dụng thuật ngữ “Metaverse” trong tiểu thuyết để mô tả Second Life. (Trong truyện, thuật ngữ ấy dùng để tả một mạng internet dựa trên công nghệ thực tế ảo, rất giống dự án VR mới nhất của Rosedale, High Fidelity.) Hợp lý làm sao, Stephenson hiện đang là “nhà tương lai học trưởng” tại công ty thực tại pha trộn (MR) Magic Leap.

4) Tom Swift

Ảnh: Goodreads

Có thể bạn chưa từng nghe đến tên Jack Cover, nhưng hẳn bạn sẽ biết rất rõ phát minh nổi tiếng nhất của ông: súng Taser. Nghiên cứu viên của NASA tạo ra thiết bị ấy dựa trên những gì mô tả trong cuốn truyện ông rất thích hồi còn nhỏ, Tom Swift and His Electric Rifle (cần phải nói cuốn này có rất nhiều lời văn phân biệt chủng tộc, bao gồm việc khẩu taser dùng để bắn “bọn man di” trong quá trình săn lùng ngà voi ở Châu Phi). Thực tế, “Taser” là viết tắt của Thomas A Swift Electric Rifle.

5) Neuromancer

Ảnh: Goodreads

Một cuốn sách khác cũng vẽ lên bức tranh thế giới thực tế ảo trông sẽ ra sao Neuromancer của William Gibson. Jeremy Bailenson, người sáng lập Phòng Thí Nghiệm Tương Tác Con Người Ảo của Đại học Stanford, nói cuốn sách đã gợi cảm hứng cho ông trở thành học giả trong lĩnh vực hình đại diện. Cuốn sách năm 1984 viết về một hacker mạt vận được thuê để tiến hành phi vụ hack nguy hiểm cho một ông chủ bí ẩn cũng đã truyền cảm hứng cho bộ phim Ma Trận.

6) Thần thoại Hy Lạp

Ảnh: Goodreads

Thần thoại đã giúp truyền cảm hứng cho lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI) và rô-bốt học. Học giả Đại học Bristol Genevieve Liveley thường xuyên giảng về đề tài “cyborg và rô-bốt trong thần thoại Hy Lạpvà ở hội thảo Tình yêu và Tình dục với Rô-bốt tại London, bà đã có một bài phát biểu rất thú vị về việc truyền thuyết về Galatea—bức tượng ngà được người thợ điêu khắc Pygmalion làm cho sống dậy—sẽ rất hữu ích trong việc cung cấp cho chúng ta cái nhìn về tương tác giữa người và máy trong tương lai. “Với tư cách là một sử gia, tôi được gợi cho nhớ rằng mỗi khi tìm cách dự đoán tương lai, các thông số và khung nhận thức của chúng ta được hình thành bởi quá khứ,” bà nói tại buor hội thảo. “Chúng ta thực sự rất, rất kém trong việc dự đoán tương lai sao cho chuẩn xác, vậy nên một trong những cách ta có thể thử là kể lại những câu chuyện.”

7) Hitchhiker’s Guide To the Galaxy

Ảnh: Goodreads

Trong cuốn sách Elon Musk: Tesla, SpaceX, and the Quest for a Fantastic Future của mình, nhà báo mảng công nghệ Ashlee Vance đã viết rằng cuốn Hitchhiker’s Guide to the Galaxy của Douglas Adams là một nguồn cảm hứng lớn cho doanh nhân đã nói. Musk nói rằng sách khiến ông nhận ra “nhiều khi đưa ra câu hỏi còn khó hơn câu trả lời.” Cuốn tiểu thuyết, tới nay đã được dịch ra hơn 30 ngôn ngữ, kể về các chuyến phiêu lưu của con người cuối cùng còn sống sót sau khi Trái Đất bị một hạm đội ngoài hành tinh phá huỷ. Rất nhiều dân trong giới công nghệ cũng là fan của Adams. Đặc biệt, nếu hỏi Google xen đáp án cho câu hỏi trọng tâm nhất trong cuốn tiểu thuyết là gì—ý nghĩa của cuộc đời—trang web tìm kiếm này sẽ lập tức đưa bạn câu trả lời đã nêu trong truyện ở chế độ bấm máy tính: 42.

Long Nguyen dịch (theo Quartz)
Credit ảnh nền: Quartz

P/S: Bookism đang trong quá trình xuất bản cuốn "Trạm tín hiệu số 23," một tác phẩm sci fi chiến tranh vũ trụ kiêm tâm lý sâu sắc của tác giả bestsellers Hugh Howey. Tìm hiểu thêm về tác phẩm tại đây:


các bài liên quan