(0)

Tại sao cần khuyến khích tuổi teen đọc Sci Fi

Sci Fi, tức Science Fiction (khoa học giả tưởng), bấy lâu vẫn bị coi là dòng văn dành cho “lũ dị,” gắn liền với hình ảnh một cậu chàng đầu to mắt cận, mặt nhợt nhạt, tối ngày cắm đầu máy tính. "Dân chơi" chuẩn là phải né xa mấy thứ này ra. Nhưng những năm gần đây, nhờ thành công của 1 loạt các tác phẩm Sci Fi YA (Young Adult, tức dành cho tuổi teen), fan dòng Sci Fi đã không còn bị gắn mác kỳ thị nữa, và nhiều dòng văn Sci Fi khác, cả "hard" lẫn "soft," đều bùng lên như được sống trong thời đại Phục Hưng.

Dòng văn Sci Fi trước thường bị chê là truyện giải trí rẻ tiền. Nhưng Sci Fi không hề thuộc mảng truyện giải trí đơn thuần vô não. Thông qua việc đưa ra những viễn cảnh tương lai có thể sẽ xảy đến, Sci Fi đặt ra những câu hỏi xoáy sâu mà bình thường không mấy ai nghĩ đến, những câu hỏi cho toàn nhân loại, toàn Trái Đất, mà cũng cho từng cá nhân: Chúng ta là ai? Chúng ta đang đi đến đâu? Những gì chúng ta thực hiện ngày hôm nay có ý nghĩa gì không? Sci Fi đích thực là một cuộc đối thoại triết lý đầy sâu sắc trong khi về bản chất vẫn là một tác phẩm giả tưởng kịch tính, lôi cuốn. Mà không phải lúc nào ta cũng được mớm sẵn câu trả lời. Nhiều tác phẩm để mặc ta tự trăn trở tìm lời giải đáp, và chính điều này làm nên nét đặc sắc của Sci Fi.

Nhưng cũng bởi vậy mà gây nảy sinh một định kiến rất ngớ ngẩn về Sci Fi: giới teen ngày nay làm gì có tầm mà hiểu những thứ như thế. Lập luận này một phần xuất phát từ việc phần lớn những độc giả dòng văn YA là nữ, mà quan điểm thâm căn cố đế của xã hội là đàn bà phụ nữ thì đâu có thích những vấn đề phức tạp. Vâng, nếu đúng thế thật thì lực lượng hùng hậu cánh chị em trong muôn vàn các fandom của Sci Fi từ đâu chui ra? Thêm cái nữa là người lớn vẫn hay cho rằng giới trẻ không đủ tầm, hoặc không muốn phải hiểu những điều nằm ngoài trải nghiệm cá nhân.

teen

Đừng quên teen (cả nữ lẫn nam) thừa sức làm tích phân, giải lượng giác học. Bao nhiêu "người lớn" đủ tầm làm những thứ đó mà nói họ không có sức suy nghĩ sâu xa?
(Nguồn:pixabay)

Mấy năm trước tờ The Wall Street Journal có đăng tải một bài báo chỉ trích dòng văn YA ngày một trở nên u tối và đề cập đến những vấn đề giới teen chưa sẵn sàng tiếp nhận. Bài báo làm bùng nổ một cuột bút chiến trên internet, và bao tác giả cùng độc giả lên tiếng bảo vệ dòng văn ấy. Những người ủng hộ YA chỉ ra rằng với những teen đang phải trải qua giai đoạn khủng hoảng tuổi dậy thì, những cuốn sách “gớm guốc” kia là một trong những nơi hiếm hoi các bạn ấy có thể tìm câu trả lời. Những nhân vật viễn tưởng có thể giúp các teen tự xác định danh tính của mình.

Sự hâm mộ giới trẻ nói riêng cũng như mọi lứa tuổi khác nói chung dành cho dòng Sci Fi YA là nhờ sự tương đồng của nó với những năm tháng tuổi teen. Tầm tuổi đó chúng ta không tránh khỏi tự vấn bản thân rằng mình là ai, mình có là gì so với thế giới không, mình có đơn đọc trong những gì đang phải đối mặt không. Các bạn tuổi teen không ngừng thay đổi danh tính, thay đổi mẫu hình mình muốn trở thành trong tương lai. Người lớn thì khó mà đổi được gì, nhưng teen khi ấy mới chỉ bước vào chặng đường khám phá bản thân, và họ khám phá chính mình bằng những câu hỏi bị cho là quá u tối trong YA.

Sci Fi cũng đặt ra những câu hỏi tương tự, nhưng ở tầm vĩ mô hơn: Thế nào mới là người? Chúng ta là gì so với vũ trụ? Cuộc đời chúng ta có nghĩa lý gì không?

Chúng ta có cô độc không?

Khi những siêu phẩm YA như Divergent, Đấu trường sinh tử, Trò chơi của Enderlike vẫn bán được hàng triệu bản in cho các độc giả teen, khó có thể nói giới trẻ không hợp gu với Sci Fi. Tương lai là khái niệm sẽ không bao giờ lỗi mốt cho các độc giả trẻ tuổi đọc về nó, bàn luận về nó, và mơ mộng về nó. Tương lai đen tối cũng như tương lai tràn ngập hy vọng. Những gì có thể, những gì khon thể và những thứ đứng trên lằn ranh giữa có thể và không thể. Hãy để teen nghĩ, hãy để teen đặt câu hỏi. 

Hãy để teen trăn trở tự vấn rằng, “Mình là ai? Và mình muốn trở thành người như thế nào?”

apocalypse

Thà để đội teen nghĩ cách sinh tồn trong đại hoạ zombie còn hơn nghĩ cách vòi tiền đi net
(Nguồn:pixabay)

Long Nguyen (theo The Huffington Post)
Credit ảnh nền: SplitShire


P/S: Bookism hiện đang có dự án xuất bản truyện "Tiên phong lên Mặt Trăng" của H.G. Wells. Mọi người có thể vào đây tìm hiểu thêm và đừng quên ủng hộ bọn mình nhé ^_^ : 


các bài liên quan