(0)

Tác giả Ted Chiang chia sẻ quá trình Arrival chuyển từ truyện thành phim

Nếu hay theo dõi các tác phẩm khoa học viễn tưởng (Sci Fi) hiện đại, cái tên Ted Chiang hẳn sẽ không xa lạ với bạn. Với những người đã xem bộ phim Arrival, Chiang sẽ là tên của tác giả mẩu truyện ngắn Story of Your Life, nguồn tư liệu gốc bộ phim dùng để chuyển thể. Truyện giúp Chiang giành giải Nebula 2000 ở hạng mục tiểu thuyết ngắn hay nhất, và trong sự nghiệp viết văn của mình ông cũng đã đoạt được nhiều giải Hugo và Lotus.

Ảnh: Syfy Wire

Thành công về doanh số và thành công với giới phê bình của Arrival đã giúp phim trở thành một trong những bộ phim Sci Fi hiếm hoi được đưa vào danh sách đề cử của một giải thưởng lớn, với tổng cộng tám đề cử Oscar. Thường các phim thuộc dòng này sẽ bị ghẻ lạnh trong các giải thưởng danh giá, nhưng nhà biên kịch Eric Heisserer và đạo diễn director Denis Villeneuve đã tạo một pha đảo ngược xu hướng rất ngoạn mục. Nhân dịp phim đã ra đĩa Digital HD và Blu-ray và DVD, cùng trò chuyện với Chiang để tìm hiểu xem cảm nhận của ông về quá trình chuyển thể ra sao, quan điểm của ông về phiên bản Hollywood chuyển thể câu chuyện của mình và ông mong muốn những gì sẽ tiếp nối thành công của Arrival.

Anh đã bắt đầu xuất bản từ năm 1990, vậy nên anh có thấy ngạc nhiên không khi được Hollywood liên hệ mua bản quyền tác phẩm?

Thực ra, tôi chưa từng nghĩ các tác phẩm của mình lại thuộc thể loại đáng để cho ai muốn chuyển thể thành phim Hollywood. Hầu hết các tác phẩm của tôi đều nặng về yếu tố nội tâm. Phần lớn các sự kiện diễn ra đều xảy ra trong đầu ai đó. Tôi chưa một lần nghĩ các tác phẩm của mình lại thích hợp làm phim, và đặc biệt Story of Your Life là ứng viên rất bất ngờ.

Thế giới điện ảnh và biên kịch khác xa công việc viết văn của anh, anh có cảm thấy e dè khi để cho tác phẩm của mình được chuyển thể không?

Vâng, đúng là như vậy. Ban đầu liên hệ với tôi là Dan Cohen và Dan Levine, nhân viên hãng 21 Laps Entertainment. Họ đã được Eric Heisserer liên hệ, và anh ta là người đầu tiên nêu ý tưởng chuyển thể truyện của tôi. Họ thích màn giới thiệu ý tưởng của anh ta và liên lạc với tôi. Tôi lấy làm lạ đơn giản vì họ chọn một câu chuyện tôi không hề ngờ tới, và tôi rất tò mò muốn biết họ định lam thế nào. Họ gửi tôi đĩa DVD một phim của một đạo diễn họ tin là lựa chọn hợp lý, và phim đó là Incendies (2010), một trong những phim đầu tay của Denis Villeneuve. Khi xem phim, tôi nghĩ đây là một lựa chọn rất thú vị vì nó cho thấy định hướng của họ. Nếu họ gửi tôi phim Transformers, chắc tôi sẽ không muốn tiếp chuyện họ nữa. Tại thời điểm đó, Villeneuve chưa nhận làm nhưng họ nghĩ anh ta sẽ là một lựa chọn thú vị, và phần nhiều nhờ quyết định đó mà tôi sẵn lòng cho họ cơ hội chuyển thể. Và rồi mấy năm sau họ đã mời được Villeneuve tham gia.

Thường sau khi tác phẩm một nhà văn được mua bản quyền, mọi chuyện coi như xong. Không ai nói chuyện với tác giả nữa và người ta cứ làm theo ý mình. Trải nghiệm của anh với Eric Heisserer như thế nào?

Không trao đổi gì nhiều. Chúng tôi thỉnh thoảng có gửi email cho nhau. Anh ta đã mường tượng được sẽ chuyển thể nó như thế nào và đã một mình nghĩ ra góc độ tiếp cận ngay từ sớm. Anh ta viết bản nháp kịch bản đầu ngay trong giai đoạn còn đang cân nhắc, như thể anh ta sẵn sàng làm không công. Ban đầu khi liên hệ với tôi họ không đưa ra đề nghị tiền bạc nào. Họ muốn đạt được thoả thuận mua bán, dạng thoả thuận không có tiền, nhưng mà cũng không trói buộc. Nó chỉ cho Eric quyền được viết kịch bản. Việc anh ta sẵn sàng viết kịch bản khi nó còn đang ở giai đoạn cân nhắc, một quá trình đòi hỏi đầu tư rất nhiều thời gian, khiến tôi sẵn sàng để anh ta được làm những gì mình muốn bởi vì rõ là anh ta rất gắn bó với dự án. Có một lần trong giai đoạn cân nhắc, anh ta có trình bày ý tưởng với tôi và diễn giải bộ phim như anh ta hình dung trong đầu, và vâng, tôi rất thích cách anh ta trình bày.

Lần trình bày đó khác với phiên bản cuối cùng lên màn bạc của bộ phim như thế nào?

Kịch bản chắc chắn đã có thay đổi trong quá trình thực hiện. Paramount đã công bố bản nháp kịch bản cuối cùng. Bản nháp đầu khác ở một số chỗ, và khi so sánh bản nháp cuối với bản thân bộ phim thì cũng sẽ thấy có những điểm khác biệt. Tôi có cảm giác lần trình bày ý tưởng ban đầu của anh ta the erhineje được cái phần tình cảm cốt lõi của câu chuyện và tôi tin rằng yếu tố đó được giữ nguyên suốt quá trình thực hiện cho đến khi phim hoàn tất.

Nhân vật Tiến sĩ Louise Banks và lời dẫn truyện của cô ta là phần tình cảm cốt lõi trong truyện của anh. Anh có thấy hài lòng với cách họ thể hiện góc nhìn của cô ta không?

Tôi rất ấn tượng với diễn xuất của Amy Adams bởi vì đây là điều khi đọc kịch bản ta không thể nào xác định được lúc lên phim sẽ ra sao. Tôi tin cô diễn xuất rất chân thực mọi khía cạnh của nhân vật Louise.

Ảnh: Syfy Wire

Người heptapod trong phim được dàn dựng rất hấp dẫn, nhưng với tư cách là tác giả đã sáng tạo ra họ, trông họ có giống với hình dung của anh không?

Về phần thiết kế của người heptapod, những người heptapod trong phim không giống hệt như tôi đã tả trong truyện, nhưng tôi rất hài lòng với cách họ được thể hiện. Khi thiết kế người ngoài hành tinh cho truyện của mình, một trong những mục đích chính của tôi là tôi muốn tạo ra một giống người ngoài hành tinh khác xa con người. Những người ngoài hành tinh ta thường thấy, đặc biệt trong phim ảvà cả truyện sách Sci Fi, sẽ có hai tay, hai chân và một cái đầu với hai mắt và một mồm. Tôi muốn một giống người ngoài hành tinh có dạng hình đối xứng xuyên tâm và không có cái mặt nào ta có thể nhìn vào được. Giống người ngoài hành tinh họ nghĩ ra cũng đối xứng xuyên tâm và không có mặt mũi nên người ngoài hành tinh của họ mang đủ những yếu tố tôi muốn ở đám người ngoài hành tinh của mình.

Arrival được gọi là "phim Sci Fi trí tuệ" ngay từ đầu, và đó cũng là những gì anh làm với cương vị một nhà văn chuyên nghiệp: tạo ra những câu chuyện Sci Fi đầy chất trí tuệ. Anh có hi vọng sự thành công của Arrival sẽ giúp có thêm nhiều người quay lại đọc Sci Fi dành cho giới tri thức không?

Nhìn chung tôi hi vọng phim sẽ thay đổi nhận thức của mọi người về khái niệm Sci Fi. Với những người không thường xuyên đọc Sci Fi hoặc không phải fan dòng Sci Fi, Hollywood tạo ra cho họ cái cảm tưởng rằng Sci Fi chỉ gói gọn trong kỹ xảo, bắn nổ đùng đoàng và những trận chiến giữa thiện và ác với người hùng và ác nhân đánh nhau bên bờ vực thẳm. Về bản chất, Sci Fi không hề dính dáng gì đến những thứ ấy. Tôi hi vọng rằng Arrival có thể sẽ thay đổi ý niệm của mọi người về nó. Cho dù đó có là những gì họ trông đợi từ phim Sci Fi hay họ nghĩ truyện Sci Fi sẽ phải như thế nào, tôi hi vọng Arrival sẽ coi trọng Sci Fi nhiều hơn chứ không phải thứ giải trí ba xu. Và đấy là tôi đang nói với tư cách một người rất thích phim giải trí ba xu đấy nhé.

Anh có thể giới thiệu một nhà văn Sci Fi mà mọi người nên tìm đọc không?

Một trong những nhà văn Sci Fi tôi luôn khuyên mọi người tìm đọc là Greg Egan. Bản thân tôi là một fan trung thành của ông nhờ cái cách ông kịch tính hoá các câu hỏi triết lý. Ông ta đã cho xuất bản nhiều tuyển tập truyện. Có một tuyển tập tên là Axiomatic và một tuyển tập tên là Luminous. Ông ta rất coi trọng tính trí tuệ của truyện.

Thế còn Sci Fi trên TV thì sao? Có series nào anh thấy đáng xem không?

Tôi có xem Black Mirror mấy năm trước trước khi nó xuất hiện trên Netflix. Thời đó, tôi cứ ước nó được chiếu ở Mỹ. Tôi rất thích series này vì bản chất nó nói về cách công nghệ ảnh hưởng đời sống chúng ta. Hầu hết các chương trình Sci Fi trên TV mang tính theo chuẩn quy trình, "quái vật trong tuần" hoặc "vụ án trong tuần," và tôi thích Black Mirror vì nó không tuân theo cái chuẩn ấy. Nó rất mới mẻ.

Long Nguyen dịch (theo Syfy Wire)
Credit ảnh nền: Syfy Wire

P/S: Bookism đang trong quá trình xuất bản cuốn "Trạm tín hiệu số 23," một tác phẩm sci fi chiến tranh vũ trụ kiêm tâm lý sâu sắc của tác giả bestsellers Hugh Howey. Tìm hiểu thêm về tác phẩm tại đây: