(0)

[SCIFI FACTS] Xứ cát (Dune)

"Chúa tể của những chiếc nhẫn" vẫn là lá cờ đầu của thể loại huyền bí - giả tưởng, là một tượng đài sừng sững mà ai cũng biết. Trước thời Frank Herbert, thể loại khoa học viễn tưởng chưa có một đối trọng nào có thể sánh vai cùng bộ trường thiên tiểu thuyết của Tolkien, cho đến khi "Xứ cát" (Dune) xuất hiện...

"Xứ cát" (Dune) là cuốn đầu tiên trong bộ trường thiên tiểu thuyết cùa Frank Herbert, thể loại Science Fiction (Khoa học viễn tưởng hay còn goi là Scifi). Ít ai biết rằng để trở thanh một tượng đài như hiện nay, Dune đã bị từ chối tới 20 lần bởi các nhà xuất bản trước khi được chính thức "đỡ đầu" năm 1965 bới Chilton. Trong quãng đời của mình, Dune đã giành được hầu hết các giải thưởng vô cùng quan trọng như giải Hugo, giải Nebula...

Cuốn tiểu thuyết diễn ra tại một thiên hà xa xôi thời điểm 19000 năm sau, nơi đó tồn tại một đế chế (dựa trên cảm hứng từ đế chế La Mã thần thánh và đế chế Ottorman) được cai trị bởi các quý tộc hống hách, những giáo phái bí ẩn và các tập đoàn độc tài. 

Bối cảnh chính trong truyện được kể tại một hành tinh gọi là Arrakis, thường được gọi tắt là Dune bởi những cư dân bản xứ. Nơi đây là một hoang mạc khổng lồ bị thống trị bởi giống sâu khổng lồ, loài sinh vật đứng trên đỉnh chuỗi thức ăn của hành tinh này. Sống lay lắt trên "địa ngục trần gian" là những người dân bản xứ nay đây mai đó và chứa đựng trong đầu tư tưởng bài ngoài nặng nề - những người Fremen. Lạ lùng thay, nơi không ai thèm đặt chân đến này lại tồn tại một thứ năng lượng bí ẩn gọi là "Spice". Loại chất liệu này có thể giúp con người sống thọ gấp 3 lần người bình thường và khiến nữ giới (cũng như một phần ít nam giới) được thừa hưởng những kí ức từ tổ tiên xa xôi, từ đó phát triển kĩ năng thấu thị. Kể từ khi các giáo phái cấm tiệt việc sử dụng máy vi tính, kĩ năng này được coi là tia sáng duy nhất trong việc giúp con người di chuyển nhanh hơn tốc độ ánh sáng. Tất cả các yếu tố trên là "gia vị" tạo nên một cuốn tiểu thuyết "gây nghiện" vào loại hạng nhất.

Kẻ từ đó đến nay, Dune đã chứng tỏ mình là một tượng đài khó thể loại bỏ của thể loại Khoa học viễn tưởng và là đối trọng xứng đáng với "Chúa tể của những chiếc nhẫn". Với một cuốn tiểu thuyết ăn khách như "Xứ cát" (Dune), lẽ dĩ nhiên là các nhà làm phim Hollywood khó có thể bỏ qua. Tuy vậy kết quả không được khả quan cho lắm:

  • Từ những năm 1970, đã có rất nhiều cố gắng để chuyển thể cuốn tiểu thuyết thành dạng phim. Đạo diễn Alejandro Jodorowsky (được biết tới qua những bộ phim kỳ quặc như El Topo hay The Holy Mountain) đã nói với đoàn làm phim của mình về một giấc mơ kì lạ, sau khi nghe một người quen kể lại về cuốn tiểu thuyết "Xứ cát", Alejandro giật mình nhận ra nội dung cuốn truyện giống tới 90% giấc mơ của ông. Linh cảm được một điều gì đó, ông bắt tay vào làm một bộ phim dựa trên chính giấc mơ của ông cũng như cho vài tình tiết thêm thắt từ cuốn tiểu thuyết vào. Đáng tiếc thay, dự án đã thất bại thảm hại. Vào năm 2014, bộ phim tài liệu Alejandro Jodorowsky's Dune đã đi sâu vào phân tích thất bại của dự án rất nổi tiếng này. Hóa ra vào thời điểm đó, các nhà sản xuất đã nhờ tới một đạo diễn rất tên tuổi thời đó, người đứng đằng sau thành công của tập phim "Sự trở lại của các Jedi" (seri Chiến tranh giữa các vì sao) - David Lynch. Ông đạo diễn đầy cá tính này khăng khăng đòi kịch bản phải theo ý ông, và quyết định chỉnh sửa thêm thắt vào phần kịch bản đã có phần quái dị của Alejandro. Vậy là bộ phim, vốn đã hơi khác so với nguyên gốc "Xứ cát" nay lại càng trở nên xa rời tiểu thuyết và trở thành một bộ phim quá sức khó hiểu. Độ "Hack não" của phim lớn tới nỗi một vài rạp chiếu đã phải phát...tóm tắt nội dung cho khách vào xemcheeky.
  • Năm 2000, Kênh Scifi Channel đã cho ra mắt một seri phim dài ba phần dựa trên cuốn tiểu thuyết "Xứ cát." Đáng tiếc thay, kinh phí dự trù cho seri phim lại ít tới mức thảm thương, buộc các nhà làm phim phải khiến vài nhân vật chủ chốt của truyện..."biến mất" đồng thời một số nhân vật phụ lại có vẻ như 'nắm giữ cuộc chơi" indecision. Sự ra đời của seri phim dựa trên cuốn tiểu thuyết "Cứu tinh xứ cát" (phần 2 của bộ tiểu thuyết "Xứ cát") cũng có số phận chả khá khẩm hơn là bao, và cả hai seri phim dần chìm vào quên lãngsad.
  • Hãng phim Paramount đang có kế hoach ra tay giải cứu bộ tiểu thuyết kinh điển này, tuy nhiên dự án có nguy cơ "vỡ từ trong trứng nước" khi kinh phí vượt quá dự tính.

Không chỉ trong lĩnh vực phim ảnh, Dune còn là tiền đề cảm hứng cho rất nhiều trò chơi nổi tiếng, trong đó đáng để kể nhất là Dune II: The Building of a Dynasty, một trò chơi chiến thuật thời gian thực vô cùng nổi tiếng.

Qua vài điều thú vị trên, hẳn ai cũng phải có ít nhiều tò mò về cuốn tiểu thuyết "Xứ cát" (Dune) rồi nhỉ wink.