(0)

Khi các tuyệt phẩm Sci Fi (khoa học viễn tưởng) trở thành ý tưởng Startup

Nếu “2001: A Space Odyssey” của Stanley Kubrick được công chiếu ngày nay, chưa chắc nó đã trở thành một trong những bộ phim Sci Fi kinh điển nhất mọi thời đại. Bên cạnh kỹ xảo ấn tượng, nhạc nền đặc trưng, và cốt truyện đầy sâu sắc, một trong những yếu tố làm nên cái hay của dòng khoa học viễn tưởng từ trước đến nay luôn là những công nghệ kỳ diệu, nhưng vẫn có tính chân thực. Chúng ta thích khoa học viễn tưởng bởi vì nó hứa hẹn rằng đến một lúc nào đó trong tương lai, chúng ta sẽ sở hữu công nghệ ấy.

Hơn 50 năm trước, AI (Trí tuệ nhân tạo) và máy đọc báo là thứ công nghệ ta muốn, thứ công nghệ giúp giải quyết các vấn đề ngày hôm nay hoặc khiến ta sống nhàn hạ hơn. Ngày nay ta đút AI trong túi quần và “máy đọc báo” giờ đang trên đà tuyệt chủng. Tốc độ đi từ một ý tưởng bất khả thi cho đến một thứ rất tầm thường, nhàm chán của công nghệ nhanh kinh khủng vậy đấy. Độc truyện hoặc xem một bộ phim Sci Fi sử dụng công nghệ mà ngày nay ta đang sở hữu thì… à, chẳng có gì đáng nói hết.

Và đây là cái hay của khoa học viễn tưởng – nó tạo ra một thị trường a phi đề xuất và một nhóm khách hàng sẵn sàng chấp nhận các phát kiến sáng tạo từ nhỏ. Bởi vì đối với nhiều người, những dự đoán trong quá khứ chính là những lời mời chào của giới startup thế hệ trẻ. Mời chào gọi vốn có thể mang về nhiều món hời béo bở. Vậy ta có thể tận dụng những ý tưởng đã có sẵn không? Dưới đây là một số bằng chứng cho thấy thời kỳ những ý tưởng ấy lên ngôi đã đến.

Xe không người lái đang bon bon trên đường

Nếu hỏi lần đầu thấy ý tưởng xe tự lái (hoặc “xe người máy”) ở đâu, hẳn phần lớn mọi người sẽ nhớ về nhân vật lái taxi trông dị dị từ bộ phim “Total Recall” năm 1990. Anh ta gần như đã trở thành hình ảnh đại diện cho tài xế nhân tạo, và bản thân nhân vật này xuất phát từ cuốn tiểu thuyết năm 1966 do Philip K. Dick viết. Hẳn đó không phải là ý tưởng về xe được người máy hoá đầu tiên, nhưng chính nó đã giúp mọi người khắc ghi cái ý tưởng đó vào trong tiềm thức. Tương tự, có lẽ series TV “Knightrider” năm 1982 đã khiến chúng ta muốn có xe do AI điều khiển.

Ngày nay xe tự lái của TeslaGoogle đang loay hoay xác định vị thế trên thị trường. Theo một số dự đoán, đến năm 2025 thị trường này sẽ đạt 42 tỉ USD. Xe thông minh sẽ cần nhiều yếu tố bổ trợ để có thể đánh bại xe “kinh điển,” và trong số đó bao gồm phần mềm. Một startup California có tên Civil Maps nắm được điều này và đã gọi vốn được gần 6.6 triệu USD (trong số các nhà đầu tư có General Motors) để cung cấp bản đồ 3D cho những chiếc xe của ngày mai.

Nấc thang cácbon dẫn lên thiên đường

Nhưng hãy quay lại với Clarke và một kiệt tác khác của ông: “The Fountains of Paradise”. Mặc dù ý tưởng xây thang máy lên vũ trụ không phải do ông phát minh ra (ý tưởng này đã được Konstantin Tsiolkovsky nhắc đến khoảng 120 năm trước), những người hiện đang biến nó thành hiện thực lại thường hay nói Clarke đã truyền cảm hứng cho họ.

Ngay cả bây giờ, việc một toà tháp khổng lồ trên lý thuyết có thể giúp giảm chi phí đưa hàng lên quỹ đạo tĩnh từ 40,000 USD xuống còn 100 USD cho mỗi kg nghe rất lố bịch. Nhưng Elon Musk tin điều ấy. Đến cả Google cũng muốn xây một cái thang! Nhưng ta có nên “đú theo” không? Có lẽ là không vì thị trường có vẻ nhiều tay chơi lắm rồi. Tốt nhất nên dồn công sức và nguồn lực vào nghiên cứu ống cácbon nano. Đây là thành phần chủ chốt Google cần để tái khởi động dự ánElon cần để trở lại cuộc chơi.

VR nhét trong cặp

Nếu muốn thưởng thức một tác phẩm ra gần đây hơn và thú vị hơn, hãy thử xem một series anime cyberpunk kỳ lạ có tên “Serial Experiments Lain”, mặc dù trong dòng cyberpunk thì “Ghost in the Shell” nổi tiếng hơn. Series này đầy những ý tưởng đậm chất tương lai và trong số đó có cả thực tế bổ trợ (augmented reality). Ngày nay thực tế bổ trợ có thể là một trò chơi trên điện thoại nổi tiếng, một thiết bị chạy Windows giá tầm trung, và cả một nền tảng di động.

Nhưng cái thị trường mà tại thời điểm năm 1998, nhìn vào ta sẽ thấy một tên mọt sách chuẩn kiểu dị dị đeo kính VR (virtual reality – thực tế ảo) và sau lưng đeo cặp đựng máy tính, thì bây giờ lại được dự kiến là đến năm 2022 sẽ trị giá 9.55 tỉ USD. Bảo sao HP, Zotac, Alienware, và MSI đều đang tung ra thị trường những cái cặp đựng máy tính rất khó hình dung sẽ dùng làm gì trong đời sống hàng ngày.

Cái hay, cái dở và cái thông minh

Súng thông minh là mỏ vàng trong các thế giới Sci Fi suốt bao thập kỷ. Từ tháp pháo tự động trong Aliens cho đến súng Lawgiver của Thẩm phán Dredd. Khẩu súng của Dredd chính ra là một thứ công nghệ rất thú vị. Nó vừa có nhiều loại đạn vừa có gắn thiết bị quét ADN. Thiết bị ấy là một dạng khoá an toàn để ngăn súng không rơi vào tay kẻ xấu. Thêm nữa, nó đánh dấu từng viên đạn bắn ra, khiến người bắn phải chịu trách nhiệm với hành động của mình.

Chẳng phải đây chính là những ý tưởng đang được vô vàn startup tìm cách biến thành hiện thực đó ư? Và chẳng phải chúng được chính quyền Obama ủng hộ, và cạnh tranh với thị trường vũ khí truyền thống trị giá 8 tỉ USD? Chúng ta vẫn còn lâu nữa mới có được súng thông minh hoàn hảo, nhưng việc thỉnh thoảng vẫn có những giải pháp được nhà đầu tư hậu thuẫn và được chính phủ cấp tiền cho thấy hiện thị trường đang có nhu cầu và vẫn sẵn lòng chấp nhận cải tiến mới.

Ta nên phát minh, cải tiến hay sáng tạo mới?

Mặc dù không phải tất cả các ý tưởng trên đều đã được thực hiện thành công, chúng vẫn cho thấy tiềm năng. Hầu hết giúp giải quyết những vấn đề phi hư cấu ngoài đời thực. Đối với một số ý tưởng, các sản phẩm thế hệ đầu có thể sẽ thất bại thảm hại. Nhưng đến máy tính bảng do Bill Gates giới thiệu năm 2001 cũng thế, và rồi chín năm sau bị iPad áng bóng. Người phát minh ra chiếc iPad sau này đã công khai nói “Chúng tôi luôn mặt dày đi ăn cắp các ý tưởng lớn”. Thế sao không ăn cắp ý tưởng từ nguồn tài liệu gốc? Lần sau nếu đang tìm kiếm ý tưởng để startup hoặc đầu tư, hãy lật giở những trang truyện của Arthur Clarke hoặc tác phẩm của những con người nhìn về tương lai khác.

Long Nguyen dịch (theo The Next Web)
Credit ảnh nền: The Next Web

P/S: Bookism đang trong quá trình xuất bản cuốn "Trạm tín hiệu số 23," một tác phẩm sci fi chiến tranh vũ trụ kiêm tâm lý sâu sắc của tác giả bestsellers Hugh Howey. Tìm hiểu thêm về tác phẩm tại đây: