(0)

Hoài bão đưa khoa học viễn tưởng Trung Quốc ra biển lớn của một cựu phóng viên

Ji Shaoting, một fan trung thành của dòng văn khoa học viễn tưởng (sci fi/science fiction), hiện đang phối hợp cùng những người đồng chí hướng khác để giúp đưa dòng văn này ra thị trường quốc tế.

Khoa học viễn tưởng Trung Quốc đã được vinh dự lên những mặt báo lớn sau khi Lưu Từ Hân năm ngoái trở thành tác giả Châu Á đầu tiên giành giải Hugo cho tác phẩm khoa học viễn tưởng hay nhất năm, và người đồng hương Hao Jingfang nhận giải tiểu thuyết khoa học viễn tưởng ngắn hay nhất năm nay. Dòng văn nay đang phát triển rất thịnh ở Trung Quốc, với hơn chục triệu độc giả, nhưng theo tờ Xinhua, bản thân đất nước này lại chỉ cho ra đời được một lượng cực kỳ nhỏ các tác phẩm sci fi nếu so với Mỹ.

JI SHAOTING, hay như các fan sci fi Trung Quốc hay gọi cô là Xiao Ji, sáng lập Cục Sự Vụ Tương Lai (Future Affairs Administration), một startup ở Bắc Kinh với mong muốn “quản lý tương lai” bằng cách trở thành vườn ươm những tài năng sci fi và tích hợp tài nguyên bằng cách tổ chức hội thảo và kết nối các nhà văn cùng nhà khoa học.

Với tư cách là một cựu phóng viên tờ Xinhua, Ji trả lời JANE LI về nguyên do dự án này khiến cô rất hứng thú.

Sao chị lại startup về sci fi và nguồn gốc cái tên là từ đâu vậy?

Tôi bắt đầu đọc khoa học viễn tưởng hồi lên chín. Nó giúp tôi mở cửa bước vào cả một thế giới mới và trở thành một người bạn tri kỉ. Sau khi làm phóng viên được 10 năm, tôi cảm thấy trong mình có một thôi thúc mạnh mẽ muốn được chìm đắm hoàn toàn trong sci fi, thế là tôi bỏ việc. Tôi rất thích làm báo và đây là thứ duy nhất có thể kéo tôi khỏi nghề.

Mấy năm trước, tôi có xem District 9, một phim phiêu lưu khoa học viễn tưởng. Phim kể về việc một nhân viên Bộ Người Ngoài Hành Tinh Vụ của Liên Hợp Quốc phải giải quyết các thứ giấy tờ. Tôi nhớ khi xem mình có nghĩ, “Sao mọi người quan tâm đến hiện tại tới vậy mà lại bỏ bê tương lai thế nhỉ?”, và tôi nảy ra ý tưởng thành lập một cục chuyên giải quyết các sự vụ tương lai. Startup “Cục Sự Vụ Tương Lai” bao gồm một số bạn bè cũng là fan sci fi của tôi hiện đang đi làm, chẳng hạn như phó nghiên cứu viên tại Bảo Tàng Khoa học Công Nghệ Trung Quốc.

Chị lấy vốn từ đâu?

Chúng tôi hiện đang trong vòng huy động vốn A và dự kiến sẽ kết thúc vào thu này. Định giá công ty sau khi huy động vốn sẽ vào khoảng 100 triệu NDT (115 triệu Đô la Hồng Kông).

Công việc chính của Cục Sự Vụ Tương Lai là gì?

Hiện chúng tôi đang tập trung vào ươm mầm, bơm thêm sức sống cho ngành khoa học viễn tưởng Trung Quốc, đồng thời nâng cấp cách thức chúng được ra đời. Thế tức là trong tâm công ty sẽ không chỉ là các nhà văn, mà còn là tái thiết lại toàn ngành. Sci fi, với vai trò khái niệm văn hoá cũng như dòng nghệ thuật giả tưởng, có không gian phát triển rất rộng. Chúng tôi sẽ tìm cách chế tạo một số sản phẩm cũng như hoạt động kinh doanh để hỗ trợ chúng. Bên cạnh hoạt động xuất bản, chúng tôi cũng sẽ cung cấp những dịch vụ như tư vấn phim, marketing thương hiệu và xây dựng cộng đồng.

Chị đã ký được hợp đồng với nhà văn nào chưa?

Hiện chúng tôi đã ký được hợp đồng với hơn 40 tác giả. Bảy người trong số đó là mục tiêu chính của chúng tôi và là những nhà văn chúng tôi muốn huấn luyện kỹ nhất. Viết lách là một công việc rất cá nhân. Các tác giả có những vùng thoải mái của riêng mình về mặt chủ đề và cách tiếp cận. Chúng tôi để phạm vi lựa chọn tác giả sci fi rất thoáng và bất cứ ai trong truyện có điểm nhấn đều được cân nhắc. Chúng tôi sẽ tổ chức các buổi hội thảo viết văn cũng như các trại giúp cải thiện kỹ năng viết lách.

Sự khác biệt giữa các tác giả sci fi Trung Quốc và các tác giả nước khác là gì?

Lợi thế lớn nhất của các tác giả sci fi Trung Quốc là được sinh ra ở Trung Quốc. Các ngành văn hoá phụ thuộc rất nhiều vào tình trạng xã hội nơi mình tồn tại. Có ba yếu tố ta cần cân nhắc khi khi bàn về đề tài này:

Một, Trung Quốc không thể tham khảo bất cứ quốc gia nào, đặc biệt là Mỹ, để phát triển ngành sci fi. Cuộc cải cách và chính sách mở cửa những năm 1980 đã giúp đưa những thành tựu tri thức từ nửa thế kỷ trước đổ lại từ các quốc gia phương Tây vào Trung Quốc, phá vỡ chu trình phát triển bình thường của rất nhiều ngành trong nước, bao gồm cả ngành sci fi. Chính vậy mà ngành sci fi Trung Quốc sẽ không phát triển từ từ như ở những nơi khác.

Tiếp theo, mặc dù lịch sử sci fi Trung Quốc có nguồn từ thời nhà Thanh [1644-1911], ngành sci fi hiện đại của Trung Quốc còn rất ít mối liên hệ với quá khứ. Nhiều người đã có đóng góp quan trọng cho ngành này xuất hiện trong giai đoạn những năm 1990.

Cuối cùng, trong lúc đà phát triển của ngành sci fi Trung Quốc sẽ còn tiếp diễn, đà phát triển khoa học công nghệ Trung Quốc sẽ thậm chí còn nhanh hơn. Trung Quốc đã dồn rất nhiều nguồn lực vào những nghiên cứu căn bản cũng như những nghiên cứu tiên phong trong lĩnh vực khoa học kể từ đầu thế kỷ 21, đặc biệt trong lĩnh vực vũ trụ và năng lượng cao. Những đột phá thường xuyên xuất hiện trong lĩnh vực máy tính lượng tử, siêu dẫn và nhiệt hạch hạt nhân không chỉ cung cấp đề tài cho các tác giả mà còn giúp thúc đẩy sự tự tin của quần chúng vào tương lai.

Trong khi đó, ngành sci fi phương Tây thì đã mang nhiều tính giải trí, nhiều tính tình cảm và nhiều tính suy đoán hơn. Mong đợi của người dân vào tương lai đã trở nên suy yếu và không có mấy nhu cầu tìm kiếm những khá năng mới do công nghệ tân tiến mang lại.

Trong ngành này chúng ta còn thiếu các kỹ năng chung nhưng nguyên do có thể nằm ở việc thị trường chưa đủ vững mạnh.

Chị nghĩ sao về việc những nhà văn Trung Quốc nhận được giải thưởng quốc tế trong những năm gần đây?

Đoạt giải thưởng là sự kiện đáng ăn mừng, nhưng chúng ta phải nhận ra được một điều rằng đoạt giải thưởng không phải là tất cả. Nhưng có một điều chúng tôi có thể khẳng định chắc chắn: không ai có thể làm ngơ sci fi Trung Quốc nữa. Chúng tôi có hi vọng vào ngành sci fi Trung Quốc, nhưng không ai dự đoán được rằng Trung Quốc lại đoạt hai giải Hugo trong thời gian ngắn đến vậy.

Tôi có thể tiên liệu rằng sci fi Trung Quốc sẽ trở thành một phần không thể thiếu trong cộng đồng sci fi quốc tế và chúng ta sẽ có những hội nghị sci fi quy mô lớn và xuất bản được những tiểu thuyết cùng phim sci fi nổi tiếng, dù hiện tại chưa có nhưng tương lai sẽ có.

Ngành sci fi Trung Quốc có tiềm năng thị trường ra sao?

Thị trường phim sci fi ở Trung Quốc đáng giá chục tỉ nhân dân tệ còn thị trường xuất bản sẽ nhỏ hơn nhiều. Điều chúng tôi muốn truyền tải đến với thế giới là những giá trị và phương thức trong sci fi Trung Quốc có thể được chia sẻ đến cho tất cả mọi ngời. Đây không phải cuộc cạnh tranh giữa các quốc gia hay việc xuất khẩu giá trị Trung Quốc. Đây là cuộc chiến giữa kiến thức với sự ngu dốt, giữa nhận thức với đoán mò và tầm nhìn xa với cái nhìn thiển cận. Chúng tôi sẽ liên kết với bất cứ ai giúp mình thực hiện mục tiêu này, cho dù họ là fan sci fi hay là quan chức chính phủ.

Tình hình triển vọng vươn ra toàn cầu của sci fi Trung Quốc ra sao?

Với tình hình sức ảnh hưởng của đất nước ngày một lớn, sci fi Trung Quốc chắc chắn sẽ vươn được ra toàn cầu. Câu hỏi đặt ra là, liệu chúng ta có nên thay chân Mỹ trở thành người dẫn đầu toàn ngành sci fi thế giới và tìm ra hướng hồi sinh nó không? Hay liệu rằng chúng ta nên thâu tóm thị trường sci fi bằng những phương thức đỡ tốn kém và thẳng tay hơn? Đối với những nhà đầu tư tầm nhìn ngắn hạn thì nghe sẽ chẳng khác nhau mấy, nhưng với chúng tôi, đây là hai giá trị khác nhau hoàn toàn.

Long Nguyen (theo South China Morning Post)
Credit ảnh nền: South China Morning Post

P/S: Bookism đang trong quá trình xuất bản cuốn "Trạm tín hiệu số 23," một tác phẩm sci fi chiến tranh vũ trụ kiêm tâm lý sâu sắc của tác giả bestsellers Hugh Howey. Tìm hiểu thêm về tác phẩm tại đây:


các bài liên quan