(0)

Heinlein và Clarke bàn về chuyến bay lên Mặt Trăng vào ngày sự kiện ấy diễn ra

Hai tác giả khoa học viễn tưởng (Sci Fi) ấy đã mường tượng ra những bệnh viện trên mặt trăng, em bé trong vũ trụ, và các chuyến bay đến Cận Tinh (Proxima Centauri).

Những người từ 50 tuổi trở lên hẳn vẫn nhớ ngày Apollo 11 đáp xuống Mặt Trăng. Và mặc dù có thể lớp trẻ không ai muốn bị già đến vậy, rất nhiều người sẽ thèm được tận mắt chứng kiến sự kiện lịch sử ấy — con người đáp xuống và khám phá một thế giới khác lạ, ngay trước mắt chúng ta.

Nhờ các bộ phim tài liệu và trang YouTube, ngày nay giới trẻ vẫn có thể trải nghiệm chút hương vị giai đoạn cuối những năm 1960, đồng thời cả ý nghĩa của chuyến bay lên Mặt Trăng đối với nước Mỹ cũng như thế giới. Cái ý thức hệ đầy hi vọng và tiềm năng này có lẽ được thể hiện rõ nhất qua cuộc nói chuyện trên đài CBS News hom July 20, 1969 — ngày tàu Apollo 11 đáp xuống. Người dẫn chương trình là Walter Cronkite, vị phóng viên vĩ đại có một không hai, và ông phỏng vấn hai tác giả khoa học viễn tưởng Arthur C. Clarke và Robert Heinlein về ý nghĩa của thành tích NASA mới đạt được. Chương trình bao gồm phần thảo luận ngay sau khi tàu đáp xuống, và phần hai diễn ra sau khi Neil Armstrong và Buzz Aldrin bước đi trên Mặt Trăng.

"Với tôi thời gian như ngừng trôi, tôi nghĩ ai cũng thấy thời gian ngừng trôi," ông Clarke bấy giờ 51 tuổi nói, mô tả cảm giác lúc thấy con tàu Mặt Trăng đáp xuống. "Tim tôi ngừng đập. Tôi nín thở."

Cronkite cũng sốc tương tự trước cảnh mình được chứng kiến: "Tôi không thể hình dung có khoảnh khắc nào lại ngang tầm được với nó. Thứ duy nhất tôi nghĩ có thể sánh với nó là nếu ai đó đứng ra nói như đinh đóng cột chúng ta sẽ không còn chiến tranh nữa."

Cả Clarke và Heinlein sau đó đều nói sự kiện này có lẽ sẽ khiến những vấn đề trên Trái Đất vặt vãnh hơn và giúp thế giới xích lại gần nhau hơn. Mặc dù tất nhiên nó không đem lại hoà bình thế giới, bộ đôi tác giả đồng tình rằng nó chắc chắn sẽ làm thay đổi hành tinh này — và cả nhân loại nữa. Heinlein, bấy giờ 62 tuổi, ba năm trước mới xuất bản cuốn tiểu thuyết The Moon is a Harsh Mistress, đã vô cùng xúc động.

Heinlein nói đây là sự kiện vĩ đại nhất trong lịch sử loài người

"Tôi nghĩ toàn bộ sự kiện ngày hôm nay bị coi nhẹ quá," ông nói. "Đây là sự kiện vĩ đại nhất trong lịch sử loài người cho đến giờ phút này. Hôm nay là Ngày Tết của Năm Thứ Nhất. Nếu chúng ta không đổi lịch, các nhà sử gia sẽ làm điều ấy." Với việc đáp lên một thế giới khác, Heinlein khẳng định, nhân loại đã đồng thời bước qua tuổi dậy thì, lễ Thêm Sức, và lễ Bar Mitzvah. "Đây là ngày trọng đại nhất con người từng chứng kiến," ông nói thêm, "điều trọng đại nhất kể từ ngày con người biết nói."

Định cư

Hai cây đại thụ khoa học viễn tưởng hình dung chuyến đáp của tàu Apollo là sự khởi đầu của việc con người lên định cư trên vũ trụ. Clarke nói ông dự kiến sẽ phát hiện ra những cách kiểm soát trọng lực mới trong vũ trụ một khi con người có thể nghiên cứu nó trong môi trường không có những rảo càn của Trái Đất. "Khi lên đến vũ trụ chúng ta sẽ tìm được cách kiểm soát nó," ông nói.

Clarke và Heinlein cùng bàn luận

Cũng như Clarke, Heinlein hình dung các chuyến bay lên Mặt Trăng chỉ là bước đầu tiên. "Tôi tin đây là sự kiện hứa hẹn nhất từng xảy ra," ông nói. "Tôi không biết liệu chúng ta có loại bỏ được chiến tranh không… Nhưng tôi biết cháu của anh, hậu duệ của tất cả chúng ta, sẽ ở những khu định cư đâu đó khác, loài người sẽ không chết kể cả nếu chúng ta phá nát hành tinh này. Nó sẽ sống mãi sống mãi sống mãi... Chẳng mấy chốc chúng ta sẽ đến Cận Tinh. "

Với mức lực hấp dẫn thấp, Heinlein hình dung Mặt Trăng sẽ là nơi con người có thể thoải mái dưỡng già. "Chắc chắn trước khi thế kỷ này kết thúc chúng ta sẽ có bệnh viện trên Mặt Trăng cho người già để họ sống được lâu hơn hẳn bởi vì những trái tim già cỗi của họ chỉ phải chịu lực hấp dẫn bằng một phần sáu, và cả chỗ xương cốt giòn của họ, và vân vân," ông nói.

Cronkite, người phóng viên tỉnh táo, cũng không khỏi lạc quan. "Chúng ta có những rào cản trên Trái Đất, những giờ nó đã trở thành tất nhiên như thuỷ triều bị kiểm soát bởi vầng Trăng hôm nay con người vừa hạ cánh xuống," ông nói. "Ta không thể ngăn cản sự tiến bộ, và đây là sự tiến bộ."

Hôm nay, 47 năm sau, xem những nhà tư tưởng lớn nói chuyện đầy mộng tưởng về tương lai nhân loại trong vũ trụ sẽ phần nào khiến ta hơi buồn rầu. Chỉ được thêm năm lần đưa con người lên Mặt Trăng, và sau đó thì sự tiến bộ đã thực sự ngưng lại. Không có khu định cư nào cả. Không có viện dưỡng lão nào cả. Không ai quay trở lại vũ trụ nữa. Thay vì kiểm soát lực hấp dẫn, lực hấp dẫn vẫn kiểm soát các chuyến bay vào vũ trụ, và nó vẫn cứ là một chuyến đi tốn kém, nguy hiểm.

Phụ nữ trong vũ trụ

Cronkite khẳng định tầm quan trọng của sự kiện hôm ấy

Đến cuối phần bàn luận, sau khi Cronkite đưa ý kiến là trong vòng nhiều thế kỷ tới, "các nam sinh" sẽ được học về những câu từ đầu tiên Neil Armstrong thốt lên trên Mặt Trăng, Heinlein đã đưa ra một bình luận rất mới — vũ trụ không chỉ dành cho đàn ông.

"Tôi muốn nói không nhất thiết phải là đàn ông, và để tăng phần thú vị, cũng như giúp nòi giống được duy trì, đã đến lúc chúng ta cần nhanh chóng giúp nửa còn lại của loài người cùng tham gia," ông nói. "Không cần phải đàn ông mới điều khiển được tàu vũ trụ. Đàn bà cũng có thể làm giỏi như đàn ông." Và thực sự là, ông nói, những người phụ nữ như Peggy Fleming (một vận động viên Olympic được huy chương vàng trượt băng nghệ thuật) sẽ giúp NASA đỡ được rất nhiều khối nặng nếu họ được cử đi thay cho "ba người đàn ông cao lớn."

Sau khi Clarke nói ông không thể mường tượng được cảnh một phi hành đoàn có ba người đàn bà chứ không phải ba người đàn ông, Cronkite có đùa một câu khiếm nhã về việc phụ nữ sẽ không quyết được ai là người đặt chân xuống mặt đất. Heinlein cứu vớt cả cuộc trò chuyện bằng việc quay lại luận điểm phụ nữ rất có năng lực và "có thể được tuyển ngay ngày mai" để trở thành phi hành gia.

Clarke chốt lại với ý kiến rằng phụ nữ chắc chắn sẽ sớm được lên vũ trụ. Ông còn nói thêm, "Các anh có nhận ra sẽ có đứa trẻ đầu tiên sinh ra ở nơi ngoài Trái Đất trước khi thế kỷ này kết thúc không?" Ôi trời đất ơi, làm gì có chuyện đấy.

Long Nguyen dịch (theo Ars Technica)
Credit ảnh nền: Ars Technica

P/S: Bookism đang trong quá trình xuất bản cuốn "Trạm tín hiệu số 23," một tác phẩm sci fi chiến tranh vũ trụ kiêm tâm lý sâu sắc của tác giả bestsellers Hugh Howey. Tìm hiểu thêm về tác phẩm tại đây:


các bài liên quan