(0)

Aratea: cuốn "chữ hình" từ thế kỷ IX

Mặc dù nghệ thuật sắp xếp chữ để tạo thành hình trở nên thịnh hành sau khi cuốn Calligrammes của Guillaume Apollinaire ra đời năm 1918, nguồn gốc của nó lại có từ tận mấy thế kỷ trước. Một vài hình “calligram” như vậy có xuất hiện trong một bản thảo cổ thời thế kỷ thứ 9 mang tên Aratea.

Mỗi trang của cuốn Aratea bao gồm một bài thơ ở nửa dưới — viết bởi nhà thơ Hy Lạp thế kỷ thứ 3 Trước Công Nguyên (TCN) Aratus và được dịch sang tiếng Latinh bởi Cicero — miêu tả một chòm sao. Chòm sao này sau đó được vẽ ngay phía trên bài thơ; tuy nhiên các bản vẽ lại được cấu thành từ các câu chữ lấy trong Astronomica của Hyginus. Các đoạn cấu thành các bức vẽ miêu tả chòm sao ở trên trang đó, và nhờ vậy mà tranh và bài thơ gắn kết với nhau: những câu chữ và hình ảnh sẽ không thể nào trọn nghĩa nếu không có nhau. Ngoài ra, hãy để ý các chấm đỏ trên ảnh: đó chính là vị trí của các ngôi sao trong chòm trên bầu trời. 

Tác phẩm kỳ diệu này trải qua gần 2000 năm lịch sử văn hoá. Bản thảo dùng hai tác phẩm La Mã viết về thiên văn từ thế kỷ thứ 1 TCN, bản thân bản thảo thì được viết ở miền Bắc nước Pháp vào khoảng năm 820. Sau đó nó lọt vào thư viện của gia tộc Harley ở Anh, rồi đến năm 1752 được bán lại cho nhà nước, thể theo cùng Đạo luật Quốc hội đã hình thành Viện bảo tàng Anh.

Long Nguyen dịch (theo Public Domain Review)
Credit ảnh nền: Public Domain Review

P/S: Bookism đang trong quá trình xuất bản cuốn "Trạm tín hiệu số 23," một tác phẩm sci fi chiến tranh vũ trụ kiêm tâm lý sâu sắc của tác giả bestsellers Hugh Howey. Tìm hiểu thêm về tác phẩm tại đây:


các bài liên quan