(0)

9 phát hiện khoa học khiến các dòng khoa học viễn tưởng trở nên lỗi thời

Khoa học viễn tưởng (sci fi/science fiction) luôn nhìn về phía tương lai, nhưng đôi khi khoa học viễn tưởng lại bị tương lai vượt mặt. Đã từng có nhiều ý tưởng tạo tiền đề cho bao tác phẩm sci fi hấp dẫn, nhưng rồi khoa học vào cuộc, và dòng sci fi đó trôi vào dĩ vãng. Dưới đây là 9 lần khoa học thực tiễn hạ gục khoa học viễn tưởng.

1) Trên Sao Hoả không có nền văn minh nào hết

Nguồn: NASA

Hơn 100 năm trước, nhiều người tin rằng trên Sao Hoả tồn tại sự sống. Percival Lowell từng nói trên Sao Hoả có các “kênh đào” do các dạng thức sống thông minh chế tạo, sau khi dịch sai từ “canali” mà nhà thiên văn học người Ý Giovanni Schiaparelli viết. Chẳng bao lâu sau, H.G. Wells, Edgar Rice Burroughs và vô số nhà văn khác cho ra đời các tác phẩm về nền văn minh trên Sao Hoả.

Phát kiến khoa học: Đến cuối thế kỷ 19, chúng ta phát hiện ra rằng bầu khí quyển Sao Hoả không phù hợp để sự sống phát triển, và phần “kênh đào” đã được đính chính lại từ lâu. Nhưng đến tận năm 1971, khi con người bắt đầu cho phi thuyền thăm dò không gian đến Sao Hoả và chụp được ảnh bề mặt nó, các truyện với mô típ “Sao Hoả xâm lăng Trái Đất” và “có nền văn minh trên Sao Hoả” mới bắt đầu ngưng xuất hiện.

2) Hành tinh thứ 9 không tồn tại (và cả hành tinh thứ 10 nữa)

Đã có một thời rất nhiều câu chuyện xoay quanh “Hành tinh thứ mười” trong hệ mặt trời của ta xuất hiện. Phong trào này có lẽ bùng nổ khi Pluto được phát hiện năm 1930. Hoặc có thể người ta thích nói hệ mặt trời có mười hành tinh vì mười là số rất chẵn. Hành tinh ấy xuất hiện nhiều trong khoa học viễn tưởng, chẳng hạn như tập phim “The Tenth Planet” trong series Doctor Who. Trong The Puppet Masters của Robert A. Heinlein, hành tinh đứng sau Pluto được gọi là Kalki. Trong Mostly Harmless của Douglas Adams, hành tinh thứ mười có tên chính thức là Persephone, nhưng được đặt biệt danh Rupert.

Phát kiến khoa học: giả thiết hệ mặt trời của ta có một hành tinh thứ 10 đã bị chứng minh là sai vào năm 1993 — và vào năm 2006, Pluto chính thức không được coi là hành tinh nữa.

3) Con người đã đặt chân lên mặt trăng

Nguồn: Gizmodo

Truyện kể về những người tiên phong lên mặt trăng chiếm phần không nhỏ trong khoa học viễn tưởng, trải từ truyện tranh Tintin cho đến tiểu thuyết H.G. Wells cho đến phim của Georges Melies. (Và cũng như Sao Hoả, nhiều người nghĩ rằng mặt trăng có khí quyển có thể thở được và có người sống trên đó. Vào khoảng thế kỷ 17, kính viễn vọng khiến mọi người tưởng nhầm mặt trăng là một hành tinh cho người sinh sống được, và cũng từ đó mà bao tác phẩm ra đời.)

Phát kiến khoa học: Năm 1969, chúng ta đưa được người lên mặt trăng, và thế là dòng khoa học viễn tưởng này gần như biến mất.

4) Bộ nhớ máy tính vừa rẻ vừa không thiếu thốn

Nguồn: Gizmodo

Có một thời khoa học viễn tưởng rất chuộng mô típ máy hết bộ nhớ. Trong Neuromancer của William Gibson, chỉ 3Mb RAM đã đủ để chém giết nhau. Johnny Mnemonic có nhân vật đánh đổi ký ức của mình để có thể lưu được 80Gb-160Gb dữ liệu trong đầu. Trong Jurassic Park của Michael Crichton, chương trình đếm số lượng khủng long ngưng đếm khi thấy đã đủ số quy định để đỡ tốn bộ nhớ, chính vậy mà nó không hề hay biết khủng long đang sinh con đẻ cái.

Phát kiến khoa học: Ngày nay, một chiếc iPod 160 tốn $250. Phải trả bằng cả ký ức thì hơi đắt.

5) Thức sống làm từ silicon không tồn tại

Nguồn: Gizmodo

Các thức sống làm từ silicon một thời thống trị khoa học viễn tưởng. Ta có Horta trong Star Trek, người Kastrian trong Doctor Who. Rất nhiều nhà văn khoa học viễn tưởng, bao gồm cả H.G. Wells, đã tưởng tượng sẽ có sự sống hình thành từ silicon.

Phát kiến khoa học: Trong khoảng những năm 1960, xuất hiện một bài nghiên cứu khiến các nhà văn khoa học viễn tưởng không ai còn muốn dính dánh gì đến các dạng thức sống làm từ silicon nữa, vì điều đó quá bất khả thi.

6) Bùng nổ dân số không còn quá mức nguy hiểm

Nguồn: Gizmodo

Khủng hoảng dân số từng được rất nhiều tác phẩm khoa học viễn tưởng sử dụng, từ Make Room! Make Room! của Harry Harison cho đến “The Mark of Gideon” của Star Trek. Các tác giả dành ra rất nhiều thời gian chăm chút cho ý tưởng trong tương lai, lương thực sẽ không đủ để nuôi dân số. Foundation có Trantor cần đến hai mươi hành tinh mới nuôi nổi 40 tỉ người. Lucky Starr của Asimov cho dân số Trái Đất là sáu tỉ, và phải nhập thức ăn từ Sao Hoả và Sao Kim về. Trong The Lathe of Heaven, dân số Trái Đất là 7 tỉ và suốt 20 năm liền, không ai dám phung phí một hạt thóc để làm bia!

Phát kiến khoa học: Cuộc cách mạng xanh đã khiến việc khan hiếm thức ăn trở nên rất khó xảy ra, trừ khi chúng ta gặp một đại hoạ nào khác (chẳng hạn như hết dầu mỏ), mặc dù 40 năm sau ra sao thì còn phải chờ xem đã.

7) Không ai sống được bằng “thuốc thực phẩm”

Nguồn: Gizmodo

Trong các thế giới tương lai, đặc biệt là trong The Jetsons và Doctor Who, rất thường xuyên xuất hiện các thứ thuốc có thể thay cơm. Đây là một mô típ rất thú vị: chỉ một viên thuốc mà chứa đủ lượng chất cơ thể cần.

Phát kiến khoa học: Giờ ta đã biết nhiều hơn về dưỡng chất, và khoa học đã chứng minh rằng không ai sống được chỉ nhờ vitamin. Chúng ta không thể nén được lượng protein cần thiết hàng ngày vào trong một viên thuốc. Quy luật khối lượng không cho phép làm vậy.

8) “Nước polyme” không tồn tại

Nguồn: Gizmodo

Nước polyme là chất nước có kết cấu của polyme. Đây là một giả thiết khoa học rất nổi thời những năm 1960. Trong tập “The Naked Time” của Star Trek, nhựa nước được dùng để khiến phi hành đoàn say bí tỉ. Tiểu thuyết A Report from Group 17 của Robert C. O’Brien có sử dụng một dạng nước polyme để tẩy não con người.

Phát kiến khoa học: Như trang Interesting Thing of the Day giải thích, “Nước polyme được đem ra nghiên cứu kỹ hơn, bao gồm thử bằng phương pháp hoá học và quan sát dưới kính hiển vi electron. Mọi mẫu nước polyme đều cho thấy nó bị nhiễm tạp chất — nói cách khác, nước polyme chỉ đơn giản có chứa các phân tử bé xíu của các chất khác.”

9) Chúng ta đã quan sát được Trái Đất từ vệ tinh

Nguồn: Pixabay

Không thiếu gì các tác phẩm viết về những mảnh đất bí ẩn đầy rẫy khủng long, nền văn minh đã mất hoặc các sinh vật phép màu, giấu kín đâu đó trên hành tinh. Đảo Đầu Lâu trong tác phẩm The Lost World của Arthur Conan Doyle là một ví dụ.

Phát kiến khoa học: giờ chúng ta đã có thể quan sát Trái Đất từ vũ trụ và biết nó trông như thế nào, và ngày một khó tin rằng ở đâu đó tồn tại một mảnh đất chưa ai từng biết.

Long Nguyen (theo Gizmodo)
Credit ảnh nền: Pixabay

P/S: Bookism vừa xuất bản cuốn "Tiên phong lên Mặt Trăng," tác phẩm khoa học viễn tưởng kinh điển của H.G. Wells. Tìm hiểu thêm tại đây:


các bài liên quan