(0)

7 cuốn truyện Sci Fi (khoa học viễn tưởng) xoay quanh đúng một năm

Khoa học viễn tưởng là dòng văn phỏng đoán. Tất nhiên, nhiều tác phẩm Sci Fi lấy bối cảnh hiệnhoặc thậm chí trong quá khứ, hình dung về những chuyện xảy ra mà lịch sử không ghi lại, những thực tại bí mật ta không biết đang tồn tại ngay gần kề. Đối với những tác phẩm Sci Fi nhìn vào tương lai, hầu hết các nhà văn thường dè chừng khi viết—chỗ này thì là thế giới khác, chỗ kia thì nhảy cách quãng một số năm không nói rõ—để tránh sau này có người viết bài chế nhạo việc họ viết sai bét nhè. Nhưng một số tác giả Sci Fi lại không sợ. Họ không chỉ đặt cược cả vào một năm rất rõ rành trong truyện—họ còn ghi to tướng cái năm ấy lên trên tên truyện, tự ép bản thân vào thế không có đường lui. Tác giả của tám cuốn truyện dưới đây đi đến tương lai cắm một ngọn cờ và thách tương lai đó không xảy ra.

1) New York 2140, viết bởi Kim Stanley Robinson

Nguồn: Goodreads

Viễn cảnh thành phố New York tương lai ẩm ướt của Robinson đặc biệt ở điểm nó kết hợp cả cái nhìn bi quan và lạc quan về tương lai của nhân loại. Một mặt, mực nước biển đã dâng và biến thành phố New York thành đầm lầy, và cả thế giới đã biến đổi nhiều, theo chiều hướng không tích cực (thiếu lương thực, hàng triệu người tị nạn, các bờ biển biến thành những bãi nước độc). Mặt khác, Robinson hình dung những người sống sót qua đợt biến đổi khí hậu đã nghĩ ra cách tiếp tục sinh tồn. Vẫn có người làm việc. Con người vẫn sống trong thành phố bị ngập, chỉ là… ở chỗ cao hơn. Những éo le trong đời sống vẫn diễn ra. Nếu nhiều tác giả hình dung tham hoạ sinh thái sẽ là dấu chấm hết của nền văn minh hiện tại, Robinson coi đây là một thay đổi lớn, nhưng không hẳn là kết thúc. Năm ông chọn để viết về bối cảnh này—2140—là một mốc thời gian khá lý tưởng: đủ xa trong tương lai để trở nên xa xôi—xa xôi đến mức chúng ta sẽ chẳng ai sống đến được năm đó để chứng kiến.

2) 1984, viết bởi George Orwell

Nguồn: Goodreads

Orwell đã thực hiện được một điều rất ít nhà văn viết về các mốc thời gian cụ thể có thể làm được: ông chọn một năm và biến nó thành một ý tưởng. Mặc dù thí nghiệm suy diễn của Orwell không chính xác hoàn toàn, tác phẩm của ông sâu sắc và sống động đến mức chuyện đó không còn quan trọng nữa; 1984 đã trở thành thuật ngữ để chỉ chủ nghĩa toàn trị, chính quyền chuyên chế, và tiềm năng áp bức của công nghệ hiện đại. Orwell làm giỏi đến mức giờ chỉ cần nói “1984” trong bất kỳ trường hợp nào, và ai cũng sẽ biết ngay ý ở đây là gì. Nếu cảm thấy chưa đủ, các bạn có thể tìm cuốn 1985 rất hiếm của Anthony Burgess, một tiểu thuyết ngắn ra đời một phần dưới tư cách lời đáp lại tác phẩm của Orwell, và một phần là phần tiếp nối thí nghiệm bám theo xu hướng để đoán định tương lai của Orwell.

3) 2001: A Space Odyssey, viết bởi Arthur C. Clarke

Nguồn: Goodreads

Mặc dù cuốn tiểu thuyết và bộ phim chuyển thể của Stanley Kubrick có sự khác biệt, cả hai đều có chung một điểm: chúng đoán sai hoàn toàn tương lai. Ra đời năm 1968 khi thế giới đang sắp đưa được con người lên mặt trăng, hẳn Clarke và Kubrick đã hình dung công cuộc khám phá vũ trụ tất nhiên sẽ có đà, con người thường xuyên được đi ra ngoài hệ mặt trời. Mặc dù cả bộ phim và cuốn tiểu thuyết đều là những viễn cảnh tương lai trong quá khứ thú vị, cả hai đều là ví dụ điển hình cho việc nhà văn đặt cược vào một năm và trật lất. 2001 không những khác hẳn những gì Clarke hình dung, phần hai của truyện, 2010, cũng không khá khẩm gì hơn. Hai cuốn 2061 và 3001 có thể vẫn còn cơ hội đoán đúng—mọi người nhớ theo dõi kỹ nhé.

4) 2312, viết bởi Kim Stanley Robinson

Nguồn: Goodreads

Robinson, một con người vô cùng can đảm, sẵn sàng đặt cược gấp đôi. Trong 2312, ông không hề ngần ngại đưa khung thời gian tương lai, tuyên bố rằng đến cái năm còn xa ấy, nhân loại sẽ định cư tại khắp nơi trong hệ mặt trời, tận dụng những thành tựu khoa học và kỹ thuật đỉnh cao để sống ở mọi môi trường—bao gồm tại một thành phố trên Sao Thuỷ liên tục phải di dời để tránh những tia mặt trời không được lọc chết người. Robinson viết cân bằng giữa xây dựng thế giới lớn lao và viết về một bí ẩn kịch tính, diễn ra khi bà của nghệ sĩ kiêm nhà thiết kế tiểu hành tinh Swan Er Hong mất trong tình trạng đáng nghi vấn. Đáng chú ý là New York khoảng những năm 2300 có nhiều nét tương đồng với New Venice; chúng ta sẽ không sống được đến lúc đấy để xem hình dung của Robinson sát với thực tại cỡ nào, nhưng thấy tác giả viết theo đúng dòng thời gian cũng hay.

5) Revolt in 2100, viết bởi Robert A. Heinlein

Nguồn: Goodreads

Tập truyện này kể về nước Mỹ tương lai dưới chế độ thần quyền chuyên chế, gây bùng nổ Cách mạng Mỹ lần Hai để loại bỏ những tín đồ theo trào lưu chính thống cuồng tín cực đoan, và hệ quả của trận chiến đó. Thú vị là một số truyện với bối cảnh sau cuộc cách mạng mô tả xã hội dưới điểm nhìn của những người bất mãn với những gì đã xảy ra, và những người không chấp nhận xã hội vô thần mới phát triển từ sau cái hỗn độn. Còn mấy thập niên nữa là đến năm 2100, vậy nên vẫn còn thời gian để một nền thần quyền lên thống trị. Cơ hội tiên đoán chính xác của Heinlein vẫn là 50-50.

6) 2012, viết bởi Whitley Strieber

Nguồn: Goodreads

Còn nhớ khi lịch người Maya tiên đoán tháng mười hai 2012 là ngày Tận thế không? Ôi, cái ngày xưa thân thương, khi tận thế là mối lo lớn nhất của chúng ta. Tác phẩm phần hai của The Grays do Strieber viết mở ra với cái ngày lịch sử đó và từ đó bắt đầu thêu dệt một câu chuyện về các Trái Đất song song, sự tồn tại của linh hồn người, và một cuộc đấu tranh tuyệt vọng để ngăn người ngoài hành tinh từ các Trái Đất song song ấy đến cướp linh hồn. Mặc dù không ai nói Strieber đưa ra dự đoán nghiêm túc, vẫn cần phải nói rằng 2012 đến và đi mà không linh hồn nào bị ăn mất cả, ít nhất theo như những gì ta biết.

7) In the year 2889, viết bởi Jules Verne

Nguồn: Goodreads

Phần lớn mọi người đều đồng ý rằng Verne không viết chuyện này—tác giả có lẽ là người con Michel của ông, viết dựa trên các bản ghi chú của cha. Truyện lấy bối cảnh là thế giới 1,000 năm trong tương lai tình từ thời của Verne, và kể về một ngày của một nhà báo, miêu tả những thay đổi phi thường đã xảy ra, bao gồm các thành phố khổng lồ với hàng chục triệu người di chuyển bằng ống khí nén với vận tốc 1,000 dặm/giờ. Mọi người nhận thông tin qua máy ghi âm và sống trong các căn hộ chỉ có một phòng, bấm nút là có thể biến hình. Đáng chú ý là hầu hết những dự đoán của Verne đã trở thành sự thật theo một cách nào đó; nếu ông để tên tác phẩm là In the year 1989, ông có khi đã được công nhận là phần nào nói đúng.

Long Nguyen dịch (theo Barnes & Noble)
Credit ảnh nền: Barnes & Noble

P/S: Bookism đang trong quá trình xuất bản cuốn "Trạm tín hiệu số 23," một tác phẩm sci fi chiến tranh vũ trụ kiêm tâm lý sâu sắc của tác giả bestsellers Hugh Howey. Tìm hiểu thêm về tác phẩm tại đây:


các bài liên quan