(0)

10 tác giả bàn về khoa học viễn tưởng (Sci Fi) "nặng" và "nhẹ"

Với sự thành công trên màn bạc của những tác phẩm như Người về từ Sao Hoả và Star Wars: The Force Awakens, trên mạng bắt đầy xuất hiện nhiều cuộc tranh luận về việc các phim đó có đủ chất khoa học để gọi là khoa học viễn tưởng (Sci Fi) không. Dưới đây là ý kiến của 10 tác giả Sci Fi về mức độ “nặng” và “nhẹ” của khoa học viễn tưởng, và với họ khoa học viễn tưởng ngày nay là gì.

1) Nancy Kress

Tuyển tập The Best of Nancy Kress có trên Subterranean Press

“Sci Fi hạng nặng” và “Sci Fi hạng nhẹ” thực chất đều là thuật ngữ không chuẩn xác (mặc dù cũng hữu dụng). Sci Fi hạng nặng có vài loại, bắt đầu là hết sức nặng, không tách rời khỏi các nguyên lý khoa học đã biết khi sags tạo tương lai; một số người cũng gọi đây là “Sci Fi đời thường.” Tuy nhiên, kể cả những tác phẩm Sci Fi nặng hất cũng có chút suy diễn không thì không thể gọi là khoa học viễn tưởng.

Sci Fi với độ linh hoạt cao đưa ra phỏng đoán về khoa học hiện tại sẽ phát triển theo chiều hướng nào NẾU có một số phát kiến ra đời (chẳng hạn như tìm được gen kiểm soát những thứ như trí thong mih, và có thể thay đổi chúng). Hoặc có cách khác là nó bắt đầu bằng một điều bất khả thi, nhưng phát triển những thứ khác hết sức thực tế (như trong Người về từ Sao Hoả của Andy Weir có các trận bão mạnh trên Sao Hoả). Đi theo cái mạch đó, ta đến với những thứ xem chừng bất khả thi nếu dựa trên lượng kiến thức hiện tại của ta, chẳng hạn du hành nhanh hơn tốc độ ánh sáng. Theo mạch đó được một đoạn, Sci Fi với độ linh hoạt cao trở thành khoa học kỳ ảo, và rồi kỳ ảo, khi phép thuật bắt đầu xuất hiện. Nhưng điều quan trọng là nó LÀ một chuỗi không ngừng, và một phát kiến bất kỳ nằm ở đâu tren cái chuỗi đó thì còn phải tranh luận đã. Đây là điểm hay, bởi vì nếu không thì phân nửa các bàn hội thảo tại các hội nghị Sci Fi sẽ chẳng có gì để nói cả.

Tôi định nghĩa “Sci Fi hạng nhẹ” là các truyện mà trong đó các mô típ Sci Fi được dùng làm phép ẩn dụ chứ không phải là thứ gì thực tế. Ví dụ, những người ngoài hành tinh không khác chúng ta mấy vì họ có thể hít thở, ăn uống, hoặc về mặt cơ chế hoạt động của công nghệ. Trong truyện không mô tả hành tinh ngoài hành tinh nào cả, vì người ngoài hành tinh dùng làm đại diện cho “những người khác biệt với ta,” không phải một giống loài có khả năng tồn tại theo nguyên lý khoa học đến từ một môi trường bên ngoài hệ mặt trời. Với tôi đây là một dạng khoa học viễn tưởng hoàn toàn hợp lý (hãy đọc truyện “People Like Us” của tôi), nhưng chắc chắn không phải “Sci Fi hạng nặng,” cho dù tác giả có đưa ra lời bào chữa hoa mỹ đến cỡ nào. Cả những bản sao vô tính có khả năng thần giao cách cảm hoặc độc ác bởi vì chúng là bản sao (thực tế đó chỉ là cặp song sinh đẻ cách nhau) hoặc công nghệ nano có thể làm những điều như ma thuật (như trong cái phim dở tệ Transcendence).

2) Tade Thompson

Tác giả cuốn tiểu thuyết Sci Fi Rosewater (Apex Books) và truyện kinh dị ngắn The Murders of Molly Southborne (sắp ra mắt trên Tor.com Publishing)

Đầu tiên, định nghĩa chuyên môn về Sci Fi: truyện giả tưởng mà cốt lõi nó có ít nhất một yếu tố khoa học và/hoặc suy luận về chuyện gì có thể xảy ra dựa trên khoa học.

Thứ hai, định nghĩa chuyên môn (không gọn ghẽ) về khoa học: một lĩnh vực kiến thức mà cốt lõi của nó nằm ở phương pháp khoa học, tức là các nghiên cứu mang tính hệ thống về những hiện tượng quan sát được bao gồm quan sát khách quan, giả thuyết/giả thuyết vô giá trị, phân tích thống kê, thí nghiệm, bình duyệt tìm ra những kết quả tương tự. Tôi biết định nghĩa thế này lộn xộn quá.

Định nghĩa Sci Fi ‘nặng’ thì hơi khó. Nếu ta dùng định nghĩa của Millerian (các chi tiết có tính chính xác về khoa học hoặc kỹ thuật), nó sẽ không đủ. Lý do là không phải mọi dòng khoa học đều ngang hàng trong Sci Fi. Theo kinh nghiệm của tôi, các tác phẩm giả tưởng tập trung vào vật lý, thiên văn, toán học, kỹ thuật và (ở mức thấp hơn) hoá học thường được coi là ‘nặng,’ đặc biệt nếu nó có yếu tố phỏng đoán hoặc quân sự. Mức phỏng đoán của ngành khoa học càng xa những gì đã biết, càng nhiều khả năng truyện bị liệt vào dạng ‘nhẹ.’ Mặt khác, những lĩnh vực Jeff VanderMeer đã hài hước gọi là khoa học ‘èo uột’ như thực vật học, nấm học, động vật học, vân vân, thường được coi là Sci Fi hạng nhẹ cùng với các lĩnh vực khoa học xã hội như nhân chủng học, tâm lý học, vân vân. Ý học có thể thuộc một trong hai dạng, tuỳ vào cách kể chuyện.

Ngay lập tức ta có thể thấy rõ định nghĩa như vậy là có vấn đề. Tôi thấy các thuật ngữ này không có tính trí tuệ vì chúng coi các lĩnh vực khoa học tự nhiên không được chặt chẽ bằng, một điều tôi biết chắc là không phải. Tôi đã có kinh nghiệm trong cả y học và nhân chủng học, và tôi đã nhìn từ hai phía.

Có thể định nghĩa còn bao gồm các yếu tố khác. Có lẽ gọi một tác phẩm là ‘nhẹ’ là do muốn miệt thị. Có thể có yếu tốt thiên vị giới, mặc dù tôi mới chỉ thấy yếu tố này xuất hiện trong các buổi thảo luận, chứ không phải trên trang giấy. Hãy nhìn vào rất nhiều tác phẩm của Ursula Le Guin. Nhiều người sẽ không liệt tác phẩm Sci Fi của bà vào dạng ‘nặng’ mặc dù bà đã thể hiện hiểu biết rất rõ về nhân chủng và tâm lý học. Công cuộc khám phá văn hoá không nên ngồi ghế sau so với khám phá hệ mặt trời. Hãy nhìn vào Frankenstein, thường được coi là tiểu thuyết khoa học viễn tưởng đầu tiên. Rất ít người coi nó là Sci Fi hạng nặng, ấy nhưng nó sử dụng các quan niệm khoa học đương thời. Tại thời điểm bối cảnh trong truyện, lưu điện học là một lĩnh vực rất nổi. Hồi sinh xác chết không bị coi là bất khả thi. Hiệp hội Nhân đạo Hoàng gia ở Anh khởi nguồn từ cái gốc là hồi sinh xác chết, và phương châm của nó là một một tia lửa nhỏ có thể đang nằm ẩn giấu.

Gốc rễ của việc phân chia nặng nhẹ là cái thái độ “Tôi có nhiều khoa học hơn anh,” điều này không cần thiết. Mọi hương vị Sci Fi đều có fan của riêng mình và ta không cần tập trung vào cái hệ thống phân chia xuất hiện cuối những năm 1950.

3) Elizabeth Bear

Tác giả của Karen Memory (Tor)

Tôi có cảm Sci Fi hạng nặng/nhẹ là một trong những cặp đôi sai lệch con người rất thích dùng—chẳng hạn như trắng/đen, nam/nữ, và tương tự. Vấn đề là, nó không có ý nghĩa gì hết. Tôi viết đủ thể loại từ truyện cổ tích cho đến Sci Fi đậm chất khoa học, và tôi nghĩ cái tật tống hết những thứ thế này vào trong những cái hộp mỗi ngày một bé chẳng khác nào các hạng mục marketing này thật phí thời gian. Không có nhân tố đạo đức nội tại nào khiến một câu chuyện thảm hoạ phân tầng lấy bối cảnh tương lai được suy luận chặt chẽ (như Người về từ Sao Hoả) “hay hơn” một tác phẩm suy luận về xã hội được khen ngợi ở mức tương đương. Chẳng hạn, liệu có ai dám nói rằng 1984 hay Chuyện người tuỳ nữ không phải sách hay bởi vì chúng viết về các xã hội gặp khủng hoảng chứ không phải về công nghệ?

Tôi thích khoa học viễn tưởng hạng nặng—hoặc có thể gọi là các truyện được suy luận chặt chẽ. Các tác phẩm tôi ưa thích bao gồm truyện của Peter Watts, Tricia Sullivan, và Robert L. Forward. Nhưng dòng ấy không có gì mới, và nó không đang mai một đi. Nó luôn chiếm một tỉ lệ trong lĩnh vực này (mặc dù tôi tin Analog vẫn có lượng người đọc lớn nhất trong số các tạp chí Sci Fi tiếng Anh) và nó vẫn phát triển tốt, bởi ta vẫn có những nhà văn như Kim Stanley Robinson và James L. Cambias. Nó khó viết, và khó viết hay, và Andy Weir đã làm hết sức kỳ tài.

Định nghĩa Sci Fi của cá nhân tôi là nó là dòng văn cho các khái niệm đối mặt với sự huỷ diệt: du hành vũ trụ, xã hội, tư tưởng. Đó là thứ khoa học viễn tưởng làm mà hầu hết các dòng văn khác không thể làm được. (Phần lớn chúng—ít nhất những dòng có tính văn học–xoay quanh việc cho con người (trong dạng các vật thể hình dáng con người gọi là “nhân vật”) đối mặt với sự huỷ diệt. Khoa học viễn tưởng làm ở tầm vóc đến tận cả những dải ngân hà, thật thú vị làm sao. Vẽ một ô quanh một phần của nó và nói, “Đây mới là hàng thật,” thì vừa vô nghĩa vừa mang tính phân biệt giai cấp. Chẳng khác nào như phân chia Apollonian/Dionysian hồi trước, như một số khía cạnh của Sci Fi cứ bị ám ảnh với việc phân tách trí óc ra khỏi thể xác.

(Nói lộ tí này: không thể đâu: ta là trí óc của ta, và trí óc của ta là một loạt những quy trình vật lý và hoá học và điện học bên trong thân xác. Ta có thể MÔ PHỎNG một số quy trình đó ở những nơi khác, nhưng tôi thấy rất khó có khả năng có ai sẽ có thể “upload được một con người,” trừ khi chúng ta tìm được linh hồn ở đâu đó và nhét linh hồn vào lọ để về sau dùng.)

Dù sao thì, ý tôi ở đây là tôi nghĩ đây là một đề tài nhàm chán và giả tạo.

4) Max Gladstone

Tác giả của bộ Craft Sequence (Tor)

Sci Fi hạng nặng, trên lý thuyết, là các tác phẩm Sci Fi với phần tính toán cho ra kết quả hợp lý. Tất nhiên, kiến thức về vũ trụ của ta có giới hạn, vậy nên Sci Fi hạng nặng trở thành “Sci Fi với phần tính toán cho ra kết quả hợp lý, theo như những hiểu biết của ta về toán học,” hoặc thậm chí là “theo như hiểu biết của tác giả về toán học,” và thường về sau trở nên rất cổ. Trong các tác phẩm Sci Fi thời đầu ta sẽ thấy có rất nhiều thiết bị “hạ ête,” tờ cái thời ta vẫn nghĩ có thể có tồn tại ête phát sáng; các tác phẩm Sci Fi dựa vào thuyết “Vụ Co Lớn” xoay quanh sự sụp đổ của vũ trụ gần đây dạo này có vẻ không khả thi lắm, vì các quan sát cho thấy vụ trụ đang mở rộng với tốc độ nhanh hơn. Thường ta sẽ thất có những truyện sử dụng động học quỹ đạo rất chuẩn xác, nhưng ai cũng dùng máy tín to như cái nhà, bởi vì tất nhiên máy tính thời thế kỷ 33 vẫn sẽ được làm bằng ống chân không, hoặc những truyện có công nghệ tên lửa tử tế nhưng chẳng hiểu gì về di truyền học, hoặc những truyện viết công nghệ tên lửa và di chuyển chuẩn, nhưng không hiểu xã hội con người hay bản thân con người hoạt động như thế nào.

Thực tình tôi không nghĩ có sự phân chia gì hết. “Độ nặng” là một cái biểu đồ với trục X bắt đầu ở số không, và ví dụ nó là Star Wars—Sci Fi không có toán học hay động học quỹ đạo, nhưng vẫn có thể nhận ra nó là Sci Fi—và len dần lên đến ví dụ như Apollo 13, nặng đến mức gần như không còn giả tưởng gì hết. Trên trục Y ta có “chất lượng.” Ta có thể đặt mọi tác phẩm Sci Fi ở trong khoảng đó, nhưng không có đường cong nào tồn tại cả. Cryptonomicon của Neal Stephenson là Sci Fi nặng đến mức suýt lấn vào sân kỹ thuật quân sự, nhưng độ nặng của nó không quyết định chất lượng của nó nếu đem so với ví dụ như The Left Hand of Darkness (cốt truyện dựa vào di liên lạc nhanh hơn vận tốc ánh sáng), hay Childhood’s End (trường lực, bão tâm linh, điểm omega, tâm lý học hình thái, vân vân).

Nhưng nếu chúng ta thực sự muốn có thứ gì đối nghịch với “nặng,” sao không dùng “Sci Fi sắc bén”? Sci Fi sắc bén công nhận rằng tầm hiểu biết của chúng ta về vũ trụ là một mục tiêu di động, và tin rằng nhiệm vụ của Sci Fi là cho thấy con người, mối quan hệ, và xã hội biến đổi hay bền bỉ chịu đựng ra sao dưới các điều kiện khác nhau. Sci Fi sắc bén cân nhắc đến toán học, vật lý, xã hội học, kinh tế, khoa học chính trị, nhân chủng học, tâm lý học, vân vân, khi đưa ra thế giới giả tưởng của mình—nhưng quan tâm nhiều hơn đến hệ quả liên quan đến con người của những thế giới giả tưởng đó hơn là kết cấu ngầm của thế giới giả tưởng. Tôi sẽ cho 1984, Chuyện người tuỳ nữ, Parable of the Sower, Nova, Xứ cát, và Lord of Light là những ví dụ về các tác phẩm Sci Fi sắc bén hay.

5) Aliette de Bodard

Tác giả của The House of Shattered Wings và tập hai sắp xuất bản The House of Binding Thorns (Roc/Gollancz)

Tôi coi chúng là nhãn hiệu, và nhãn hiệu có công dụng là cho ta biết ta sẽ đọc truyện thể loại nào, và nó sẽ tập trung vào cái gì (trong trường hợp của Sci Fi hạng nặng, đó sẽ là khoa học nặng như toán, vật lý, khoa học máy tính, và tính thực dụng của khoa học và kỹ thuật sẽ đóng vai trò cốt lõi đối với cốt truyện. Sci Fi hạng nhẹ sẽ tập trung nhiều hơn vào xã hội học, các xã hội và tương tác giữa các nhân vật). Nhãn hiệu có hai vấn đề: thứ nhất, chúng có thể bị dùng để khinh miệt, ví dụ như, “nó không phải Sci Fi thứ thiệt nếu nó không phải Sci Fi hạng nặng,” hoặc “Sci Fi hạng nặng là loại Sci Fi tuyệt vời nhvà những thứ khác không có giá trị,” và không may là điều này tôi rất thường gặp. Và đây là một vấn đề thật sự, bởi vì nó thường xuyên được sử dụng để nói phụ nữ/người da màu/những người thuộc nói thứ yếu là không viết “Sci Fi chuẩn mực.” (cần nói thêm là tôi không có thành kiến gì với Sci Fi hạng nặng và sẵn sàng thưởng thức một cuốn sách của Alastair Reynolds hay Hannu Rajaniemi khi có hứng).

Vấn đề thứ hai là cũng như mọi nhãn hiệu khác, chúng có thể mang tính trói buộc: chúng tạo ra một cái quan niệm trong đầu óc tác giả rằng “Sci Fi thật” phải có cái này cái kia; và đặc biệt và việc tập trung vào tính thực tiễn của khoa học khiến nhiều người cảm thấy mình không nên viết Sci Fi hạng nặng, rằng mình phải có vài bằng tiến sĩ và bằng cấp các kiểu và hàng ngày phải ôn luyện vật lý, vân vân, thì mới bắt đầu cân nhắc đến việc viết gì đó. Không phải nếu làm như vậy sẽ không có ích gì (là người có bằng khoa học, tôi có thể chứng thực rằng chỉ cần nghiên cứu chút thôi là mọi chuyện suôn sẻ hơn hẳn rồi), nhưng tôi lo là nó sẽ nâng cao cái rào cản đáng ra không có lý do gì để tồn tại. Cá nhân tôi đã từng không dám viết Sci Fi vì tôi nghĩ mình không có tài để viết (và đó là mặc dù tôi có bằng toán/khoa học máy tính thực…); và tôi phải mất rất nhiều thời gian để viết cái tôi muốn viết vì tôi sợ phải vay mượn từ mọi chi văn học như thể mình là tên trộm đáng khinh…

6) Walter Jon Williams

Tác giả của Impersonations (Tor.com Publishing)

Tôi định nghĩa Sci Fi hạng nặng là một chi phụ của Văn học Giả tưởng cho Dân Lập dị. Hiện tôi đang viết về Lý thuyết Tổng quát về Văn học Giả tưởng cho Dân Lập dị, và mặc dù các ý tưởng của tôi luôn thay đổi, tôi có thể định nghĩa Văn học Giả tưởng cho Dân Lập dị là các tác phẩm giả tưởng tập trung chủ yếu vào các quy trình. Truyện không xoay quanh cốt hay nhân vật hay bối cảnh—mặc dù lý tưởng là phải có cả những yếu tố đó—mà trong truyện các hành động sẽ được phân nhỏ thành những vấn đề kỹ thuật cần được giải quyết.

Vậy nên Người về từ Sao Hoả là cuốn sách về những vấn đề kỹ thuật cần phải vượt qua để sống sót được trên Sao Hoả. Bộ sách Hornblower của C.S. Forester viết về những vấn đề kỹ thuật trong việc điều hành thuyền buồm vuông trong thời chiến. Truyện cảnh sát là về quy trình làm việc của cảnh sát. Những cuốn sách thuộc loại này có thể viết về những thứ khác nữa, nhưng nếu tâm điểm của nó không phải là về quy trình, nó không phải Văn học Giả tưởng cho Dân Lập dị.

Về phần Sci Fi hạng nhẹ, tốt nhất nên định nghĩa nó bằng bản chất của nó chứ không phải nó không phải là gì. Xét cho cùng, Sci Fi hạng nhẹ bao gồm cả space opera, khoa học kỳ ảo, dystopia, các tác phẩm tương lai gần, lịch sử thay thế, du hành thời gian, Sci Fi châm biếm và truyện tranh, và cả những tác phẩm lớn không thể phân loại được như Dhalgren. Cứ gọi nó theo đúng bản chất.

7) Ellen Klages

Người đoạt giải (cùng với đồng tác giả là Andy Duncan) World Fantasy Award 2014 cho tiểu thuyết ngắn “Wakulla Springs” (Tor.com)

Phân biệt khoa học viễn tưởng hạng nặng và hạng nhẹ tức là coi “khoa học” có thang chấm điểm chưa được phân định như thang Mohs. Khoa học phấn rôm so với khoa học kim cương. Nhưng như tôi thấy như vậy là hiểu sai bản chất của khoa học. Khoa học không phải là một lĩnh vực kiến thức đã được định sẵn mà là cách ta giải thích những điều ta chưa biết, và sắp xếp những gì ta đã biết theo một cách có hệ thống. Nó là cuốn cẩm nang hướng dẫn đáng ra phải đi kèm cùng thế giới, nhưng chẳng hiểu sao lại không được gói kèm.

Những Điều Ta Chưa Biết là một hạng mục khá rộng, và cũng khá khó định nghĩa, bởi vì mọi thứ ta biết đều liên tục biến dạng và thay đổi—hiểu biết của ta về thực tại là công trình đang được thực thi. Khi phần lớn mọi người nói “đây là khoa học viễn tưởng hạng nặng” thì tức là ý họ là cốt truyện dựa trên những kiến thức minh chứng được, chứng thực được, đã được biết về thế giới vật chất. Nặng, như bê tông, không phải uyển chuyển và biến hoá như nước.

Tôi đôi khi nghĩ chuyện cũng giống như người dùng Mac bị người dùng PC coi khinh 30 năm trước: nếu không biết lập trình máy tính, bạn không biết dùng máy tính. Nếu việc không nặng nhọc (ý là khó làm hay khó hiểu), nó ít có giá trị hơn.

Từ trước đến nay, khoa học viễn tưởng hạng nặng thường về những độ vật vô tri vô giác hơn là về cuộc sống con người. Tập trung vào cốt hơn là nhân vật. Chẳng hiểu sao. Con người—hoặc ít nhất là những sinh vật sinh học—là một phần của bất cứ thế giới nào, và có rất, rất nhiều điều ta chưa biết về họ. Vậy nên nghiên cứu cơ chế vận hành của con người—các môn khoa học xã hội, kinh tế, ngôn ngữ, tâm lý học, vân vân—hẳn phải là một phần của quyển cẩm nang thế giới bị bỏ sót, không khác gì vật lý và hoá học. Một con người phức tạp hơn bất cứ cái máy nào tôi có thể nghĩ đến, và khi chúng ta bắt đầu tụ tập trong các nhóm và các xã hội và quốc gia, sự phức tạp ấy còn cao hơn gấp bội.

Tôi muốn các tác phẩm khoa học viễn tưởng của tôi có đầy đủ, khám phá và giải thích về con người cũng như về các thứ đồ đạc và cảnh quan.

8) Maurice Broaddus

Tác giả của truyện ngắn “Super Duper Fly” (tạp chí Apex) tiểu thuyết ngắn sắp ra mắtBuffalo Soldier (Tor.com Publishing)

Vấn đề là, tôi có nền tảng là một tay làm khoa học hạng nặng. Tôi có bằng cử nhân sinh học và tôi vẫn còn nhớ mấy tiếng càu nhàu trong buổi lễ tốt nghiệp khi những người nhận bằng tâm lý học được giới thiệu là những người đồng tốt nghiệp Ngành Khoa học. Trớ trêu thay, kể cả sau 20 năm làm trong ngành chất độc học môi trường, phần khoa học của các tác phẩm Sci Fi của tôi thường ngả về mảng “nhẹ” nhiều hơn.

Có một cái vạch phân chia trên lớp cát đáng ra không cần phải ở đó. Thực ra, Sci Fi hạng nặng và nhẹ cùng sóng bước với nhau. Phần lớn những tác phẩm Sci Fi tôi thích sử dụng thứ khoa học mềm là xã hội học. Ảnh hưởng của công nghệ đối với sự phát triển của một nền văn hoá, cách con người tổ chức, và các con người tương tác với công nghệ và với nhau bởi dưới sự ảnh hưởng của nó. (Thử nghĩ xme giờ 1984 mang tính tiên đoán đến nhường nào.) Và mặc dù Người về từ Sao Hoả có rất nhiều thứ khoa học nặng nề, nó sẽ chỉ là một dạng phim con heo dành cho dân khoa học nếu chúng ta không có phần khoa học tâm lý học mềm cùng xuất hiện trong đó. Một câu chuyện rốt cục được phát triển nhờ tâm lý học của các nhân vật.

9) Linda Nagata

Tác giả của The Red: First Light (Saga Press), sách được tờ Publishers Weekly đánh giá hay nhất năm 2015

Định nghĩa về Sci Fi hạng nặng của tôi rất đơn giản và bao trọn tất cả. Nó là các tác phẩm khoa học viễn tưởng suy luận về tương lai của công nghệ trong khi cố gắng bám theo các định luật đã hoặc có khả năng xảy ra của khoa học. Tất nhiên, “có khả năng xảy ra” là một thuật ngữ lỏng lẻo và tuỳ vào ý kiến cá nhân. Với tôi, phần khoa học và công nghệ, mặc dù bản thân nó cũng thú vị, chỉ là phần nền. Câu chuyện xuất phát từ cách thứ công nghệ ấy ảnh hưởng cuộc đời của các nhân vật.

Tôi không dùng thuật ngữ “khoa học viễn tưởng hạng nhẹ.” Đây là một trong những thuật ngữ khó định nghĩa, và rất dễ thay đổi tuỳ theo tình hình. Thay vào đó, tôi coi khoa học viễn tưởng và một chuỗi liên tục nối giữa khoa học viễn tưởng hạng nặng và kỳ ảo vũ trụ, không có lằn ranh phân chia rõ ràng—mặc dù nếu đi sâu vào một trong hai mảng, ta sẽ nhận ra ngày. Và ngoài ra, bởi vì chúng ta tách phần nặng ra không có nghĩa những thứ còn lại có thể cho vào hạng mục “không nặng.” Vậy là có khoa học viễn tưởng, và bên trong nó có khoa học viễn tưởng hạng nặng, các truyện về các hành tinh, khoa học viễn tưởng cổ điển, space opera, khoa học viễn tưởng quân sự, và rất nhiều nữa—nhưng tôi không có một thuật ngữ bao trọn những tác phẩm không nặng.

10) Michael Swanwick

Tác giả của Chasing the Phoenix (Tor)

Tôi đồng tình với những gì Algis Budrys nói, rằng khoa học viễn tưởng hạng nặng không phải là một chi phụ mà là một hương vị, và hương vị đó là sự cứng cỏi. Khoa học của bạn có hay thế nào cũng không quan trọng, nếu bạn không hiểu điều này thì câu chuyện Sci Fi hạng nặng bạn sẽ không bao giờ được công nhận. Bạn không chỉ được phép có một vấn đề duy nhất, mà nhân vật chính của bạn phải tìm cách giải quyết nó bằng cách chuẩn—với quyết tâm, một chút cứng rắn, và hiểu rằng vũ trụ không đứng về phe của anh ta hay cô ta. Bạn có thể cho thêm bài phát biểu về việc vũ trụ muốn giết nhân vật chính của bạn nếu muốn, nhưng chỉ mình Larry Niven mới làm được điều đó và khiến độc giả thích.

Long Nguyen dịch (theo Tor)
Credit ảnh nền: Tor

P/S: Bookism đang trong quá trình xuất bản cuốn "Trạm tín hiệu số 23," một tác phẩm sci fi chiến tranh vũ trụ kiêm tâm lý sâu sắc của tác giả bestsellers Hugh Howey. Tìm hiểu thêm về tác phẩm tại đây:


các bài liên quan