(0)

10 hiện tượng vũ trụ như bước ra từ khoa học viễn tưởng

Vũ trụ đã gợi cảm hứng cho khoa học viễn tưởng (sci fi/science fiction) từ tận trước khi Chiến tranh giữa các thế giới của H.G. Wells khiến cả nước hoảng loạn hoặc Mi-Go của H.P. Lovecraft bay trên vòm trời. Nhưng đôi khi, vũ trụ có những hiện tượng tự nhiên nhìn hệt như bước ra từ trang truyện khoa học viễn tưởng.

1) Băng nham thạch tồn tại

Nguồn: Blastr

Băng là nước đông lạnh. Cái này ai cũng được dạy trước cả cấp ba. Nhưng có một hành tinh lạ sẽ đốt hết những gì bạn biết về băng hình thành khi phân tử H2O bị đông cứng ở thể rắng. Gliese 436 b có thể coi là một núi lửa băng thực sự trôi nổi trong vũ trụ. Bên dưới các xoáy khí hydro và heli, trọng lực của nó mạnh đến mức nó nén những biển nước sôi sùng sục thành một lớp băng dày mà các nhà khoa học gọi là băng-mười (băng X). Muốn có thứ băng này không phải cứ nhét nước vào tủ lạnh là xong. Băng X hình thành khi áp lực trên mặt nước ở thể lỏng cao tới mức các liên kết oxy co rút lại cho đến khi nó như bị hô biến thành phân tử tinh thể. Dù có là dân sợ lạnh đến đâu thì cũng đừng nhặt một cục băng X bỏ vào nước uống. Nhiệt độ nóng chảy của băng X nằm trong khoảng 1000-2400 Kelvin (khoảng 726-2126 độ C). Qủa là Alice trong xứ thần tiên đã nói không sai: “biển sôi sùng sục”. 

2) Có một hành tinh bơ vơ

Nguồn: Blastr

Các hành tinh phải quay quanh một ngôi sao. Quy luật vũ trụ là thế mà, đúng không? Nhưng cách hệ mặt trời của ta 100 năm ánh sáng, một khối nước và khí methane đang lang thang không theo quỹ đạo nào cả như thể con ghẻ bị hắt hủi. Các nhà thiên văn tin rằng CFBDSIR2149 bị vướng vào một vụ xáo động khi hệ mặt trời của nó vừa mới hình thành, và ai cũng loay hoay tìm cách quay quanh vì sao chính. Thiên thể ba ngơ này hiện đang gây tranh cãi về việc nó có phải là hành tinh hay không (nghe càng giống con ghẻ), là thứ trên lý thuyết giống hành tinh hoang nhất các nhà khoa học tìm được. Tính tới nay vẫn không đong đếm được chính xác có bao nhiêu đứa con ghẻ đang trôi nổi trong vũ trụ.

3) Cùng gặp gỡ chuẩn tinh phỉ nhổ vào mặt vật lý

Nguồn: Blastr

Quái vật có thật, và chúng sổ toẹt vào mặt vật lý. Nếu có con rồng nào biết ăn bụi như các hố đen khổng lồ và phun ra những luồng sáng rực để tạo thành chuẩn tinh thì nó còn đáng sợ hơn những con rồng phun lửa khác nhiều. Nhưng đến Smaug cũng phải quỵ gối xin hàng khi gặp chuẩn tinh SDSS J0100+2802 bởi vì kích thước kệch cỡm của nó khiến các mô hình thiên văn dùng để giải thích sự hình thành của chuẩn tinh trở nên phế hết. Nó cổ kinh khủng, xa kinh khủng, to lớn kinh khủng, và sáng chói kinh khủng, tức là nó được sinh ra tối thiểu 13 tỉ năm trước (vì khoảng cách từ chỗ ta đến nó cũng bằng từng ấy năm ánh sáng), chứa một hố đen phàm ăn to hơn mặt trời chúng ta 12 tỉ lần, và sáng gấp 420 nghìn tỉ mặt trời. Chỉ riêng kích thước của nó thôi đã phá vỡ mọi giả định về tốc độ và thời gian hố đen có thể bắt đầu trở thành khổng lồ. Nó buộc các nhà vật lý thiên văn phải đi vào tận gốc rễ của những giới hạn đã đặt từ trước và xây lại từ đầu. 

4) Hố đen có công viên nước

Nguồn: Blastr

Nói vậy thôi nhưng đừng hí hửng lôi đồ nghề đi bơi ra. Khi NASA phát hiện ra APM 08279+5255, các nhà thiên văn học được phen chưng hửng vì không ai ngờ ở nơi tận cùng vũ trụ như vậy mà lại có hơi nước, và nhiều đến mức làm ngập cả một hố đen. Chỉ có điều không a đủ can đảm vào đó bơi, vì ở đâu có hơi nước là ở đó sẽ tràn ngập phóng xạ tia X và bức xạ hồng ngoại. Với năng lượng của một hố đen khổng lồ bên dưới, lớp hơi nước này giải phóng một lượng năng lượng khổng lồ, đủ để khiến một tỉ tỉ mặt trời phải cháy thành tro. Vũ trụ thời đầu từng có xuất hiện hơi nước, nhưng chưa bao giờ ở tầm vóc thế này. Con quái vật này không chỉ chứa một loại vật chất không ai tin lại có thể tồn tại ở cách đây 12 tỉ năm ánh sáng, mà lại còn chứa lượng nước bằng 140 ngàn tỉ tất cả đại dương trên Trái Đất cộng lại. 

5) Hành tinh ngoài hệ đáng ra phải bị nuốt chửng từ lâu

Nguồn: Blastr

Ngoài vũ trụ cũng có mãnh thú hung bạo như những nhiều loài rình rập trên Trái Đất, ấy nhưng đôi lúc con mồi vẫn vượt mặt thú săn, và thậm chí cả các định luật vật lý. Ngoại hành tinh WASP-18B đáng ra phải bị mặt trời của mình nuốt chửng từ thời khủng long, nhưng đến giờ vẫn nhởn nhơ như muốn trêu ngươi giới khoa học. Theo quy luật vật lý học, một hành tinh to gấp mười lần Sao Mộc với chu kỳ quay hết 1 vòng quỹ đạo chỉ trong 24 tiếng sẽ có vận tốc lớn đến mức phải tông sầm vào mặt trời của mình. Nhưng nó vẫn nguyên si. Vật lý cũng nói rằng vì WASP-18B quay quanh quỹ đạo nhanh hơn vòng quay của mặt trời, nó phải tắc kẹt trong một vòng xoáy trôn ốc hướng về miệng lửa háu đói của mặt trời. Nhưng nó vẫn nguyên si. Các nhà thiên văn học giờ đang ong hết cả đầu vì không hiểu liệu trọng lực có hành xử theo những quy luật nào khác không ngoài phạm vi dải Ngân Hà. 

6) Hành tinh hai mặt

Nguồn: Blastr

Khi mới phát hiện Gliese 581 c có một khu thích hợp cho sự sống phát triển, các nhà khoa học mừng húm, nhưng niềm vui chẳng tày gang. Hành tinh này chia làm hai nửa, một bên như hoả diệm sơn còn một bên lạnh lẽo như Bắc Cực. Hầu hết các hành tinh đều quay quanh quỹ đạo mặt trời của mình, nhờ vậy mà ánh sáng và nhiệt độ được phân bố khá đều, và các vùng nóng tập trung ở xích đạo hành tinh, còn các vùng lạnh nằm ở hai cực. Lý do Gliese 581 c bị cưa đôi là bởi nó không chịu quay bao giờ. Nó bị trọng lực của ngôi sao lùn mình bay vòng quanh khoá cứng lại, tức là chỉ duy nhất một mặt hướng về phía mặt trời.

7) Sao neutron không coi luật ra gì

Nguồn: Blastr

Đây là câu chuyện về một ngôi sao chết phá vỡ quy luật vật lý. Luật giới hạn Eddington quy định độ sáng tối đa của một vật thể trong vũ trụ, tuỳ theo khối lượng của nó. Nếu định luật này là chân lý, thế thì cái thứ sáng lấp lánh như đèn sàn nhảy cách đây 12 triệu năm ánh sáng là cái gì vậy, và tại sao nó lại sáng đến mức phá tan cả quy luật trên. Kính viễn vọng NuStar của NASA phát hiện ra một sao neutron bé tí đã chết, cực nhỏ nếu xét trên bình diện vật lý học, lại có thể toả sáng ngời ngời với cường độ gấp nhiều lần kích thước của mình. Có thể NASA bị nhầm sao đó, hoặc có thể vũ trụ còn quái dị hơn những gì con người tin tưởng.

8) Hệ mặt trời chết

Nguồn: Blastr

Ngược với ngôi sao neutron ở trên, sao neutron PSR B1257+12 hành xử như một con zombie. Các nhà khoa học đã quen coi hệ mặt trời bao gồm nhiều hành tinh quay quanh một khối cầu plasma nóng bỏng không gây tổn hại cho thứ gì trừ khi nó đến quá gần. Tuy nhiên thứ ánh sáng trắng mà PSR B1257+12 toả ra là một dạng bức xạ điện từ, và nó táp ra ngoài vũ bão đến mức toàn bộ hệ mặt trời của nó chỉ còn là một vùng hoang tàn, u ám như các tác phẩn dystopia viễn tưởng. Những thứ quay trong hệ mặt trời này nhìn như bãi tha ma. Các nhà thiên văn học phỏng đoán rằng các hành tinh của nó theo lý thuyết hồi trước có thể cho người định cư được nhưng rồi một siêu tân tinh nào đó đã huỷ diệt toàn bộ khí quyển của chúng. Bảo sao các hành tinh trong thái dương hệ này toàn những tên như Draugr, Phoevetor và Poltergeist.

9) Vũ trụ có một khu dành riêng cho thiên thể bị hôn mê

Nguồn: Blastr

Vật chất tối là một trong những thuật ngữ khoa học nghe ảo diệu và hư cấu đến mức không thiếu tác phẩm sci fi đã mượn đến nó. Nhưng ít người biết rằng nó đã gây ra một thứ khó tin hơn: Cụm Hôn Mê. Khu này bao gồm 800 thiên hà trong tình trạng ngủ đông. Cụm Hôn Mê trông như một vực thẳm đen ngòm. Các nhà thiên văn học tin rằng lý do các thái dương hệ trong khu này như người hôn mê trên giường bệnh và vì có một lực vô hình nào đó có khối lượng đủ lớn nên trọng lực không thể xé nát các hành tinh trực thuộc khu này ra, và lực đó chính là vật chất tối. Người ta tin rằng 99% khu này cấu thành từ vật chất tối, 1% còn lại là thứ ánh sáng sao lập loè.

10) Hố đen siêu khổng lồ di chuyển nhanh như chớp

Nguồn: Blastr

Có vẻ vũ trụ thấy hố đen giờ thiên hạ nghe nhàm rồi, thế nên quyết định ban cho chúng một khả năng nữa: vận tốc di chuyển 3 triệu dặm/giờ. Đây là tốc độ của CID-42. Riêng chuyện một thứ có khối lượng lớn gấp mấy triệu lần mặt trời của chúng ta trở thành siêu sao chạy cự ly ngắn chỉ trong một đêm nghe đã đủ khó tin rồi, nhưng chưa hết. Các nhà thiên văn nghiên cứu hiện tượng thần tốc này tin rằng mọi sự xảy ra khi hai hố đen va nhau. Khi nó đâm vào và hoà nhập với một hố đen khác, lực bức xạ sóng trọng lực phóng nó vào vũ trụ. Sóng trọng lực, thứ có khả năng làm xáo trộn không gian thời gian, chính là máy gia tốc của vũ trụ. Điều khiến ngôi sao chết này thêm phần kinh dị là nó luôn nuốt chửng mọi khí ga xung quanh mình, thế nên nó đến không ai biết, đi không ai hay. Vũ trụ giờ có cả một sát thủ siêu tốc tàng hình dưới quyền kiểm soát. 

Long Nguyen (theo Blastr)
Credit ảnh nền: NASA

P/S: Bookism vừa xuất bản cuốn "Tiên phong lên Mặt Trăng," tác phẩm khoa học viễn tưởng kinh điển của H.G. Wells. Tìm hiểu thêm tại đây:


các bài liên quan